Mocny program socjologii wiedzy

Mocny program socjologii wiedzy - Stanisław Butryn

Dział socjologii szczegółowej analizujący związki między warunkami powstawania wiedzy (nauki) a jej treścią; bada kontekst ich występowania oraz ustala prawidłowości pojawiania się określonych typów myślenia i wiedzy. Socjologia wiedzy próbuje nakreślić linię wiodącą od myśli do myśliciela i jego świata społecznego. Najbardziej widoczne jest to wówczas, gdy myśl służy usankcjonowaniu konkretnej sytuacji społecznej, to znaczy, gdy ją objaśnia, usprawiedliwia i uświęca. Również analizuje mentalność danej epoki czy warstwy społecznej, dominujące ideologie i sposoby myślenia, sytuację społeczną. Zwraca uwagę na motywy i interesy skłaniające do świadomego popierania i szerzenia danych idei. Próbuje wyjasnić jak dane interesy i cele grupowe przekładają się na teorie i ruchy umysłowe oraz treści naukowe. Jednym z prekursorów socjologii wiedzy był urodzony we Lwowie Ludwik Fleck - polski mikrobiolog, specjalista z dziedziny bakteriologii, immunologii i hematologii.