Mistrz Piotr Pathelin

Mistrz Piotr Pathelin - Adam Polewka (tłum.)

Mistrz Pathelin (oryg.fr.La farce de maître Pathelin, inne tłumaczenia: Farsa mistrza Pathelin, Mistrz Piotr Pathelin) – anonimowa francuska farsa średniowieczna, niekiedy przypisywana Guillaume'owi d'Alecis. Powstała około 1460, pierwsze wydanie pojawiło się w 1464.

Pathelin, fałszywy adwokat (występuje w sądzie nie mając ukończonych studiów prawniczych) będący w poważnych kłopotach finansowych, przekonuje kupca tkanin, Guillaume'a Joceaulme, by pożyczył mu kawał płótna. Kiedy kupiec zjawia się po należność pieniężną, adwokat udaje ciężko chorego, majacząc po łacinie, wspiera go jego wierna żona Guillemette. Ostatecznie Joceaulme, przekonany o chorobie prawnika, odchodzi. Po pewnym czasie kupiec oskarża jednego z zatrudnianych przez siebie pastuszków o to, że ukradł mu owcę. Dochodzi do rozprawy sądowej, podczas której adwokatem pastuszka zostaje Pathelin; namawia on swojego klienta, by udawał głupiego i przez cały proces powtarzał tylko "beee". Dochodzi do uniewinnienia, jednak pasterz nie przestaje grać swojej roli nawet i później, kiedy Pathelin domaga się wypłaty honorarium. Ostatecznie również odchodzi z kwitkiem.

 

Mistrz Pathelin napisany jest wierszem oktosylabicznym, składa się z 1599 wersów. Farsa została napisana w dialecie regionu paryskiego. Autor pozostawił wiele wskazówek dla aktorów, wyraźnie precyzując sposób ustawienia dekoracji na scenie oraz kostiumy, które miały naśladować codzienne ubrania mieszkańców piętnastowiecznej Francji (przedstawicieli mieszczaństwa). Skromne środki średniowiecznego teatru świeckiego zmuszały przy tym do równoczesnego umieszczania na scenie dekoracji przedstawiających pokój Pathelina, sąd oraz mieszkanie kupca.