Miejska ikonosfera na drukach reklamowych z widokami Poznania

Miejska ikonosfera na drukach reklamowych z widokami Poznania - Magdalena Mrugalska -Banaszak

Miejska ikonosfera na drukach reklamowych z widokami Poznania (1835-1939) „Wydany w 1938r. Poradnik w sprawach nowoczesnej kupieckiej reklamy, definiował ja tak: „ W znaczeniu kupieckim reklamą jest wszelkie świadome i celowe działanie w kierunku zwrócenia uwagi jak największej ilości ludzi na przedsiębiorstwo, towar lub świadczenie. Jest ona formą zaofiarowania, mającą budzić i zwiększać zainteresowanie oraz wzniecać wolę kupna”. Od czasu pojawienia się reklamy, czyli od starożytności, niezmienne pozostało pytanie: jak ten cel osiągnąć? Jakich użyć środków i metod, aby zdobyć klienta? W latach międzywojennych i wcześniej najbardziej skuteczna była reklama, która zawierała dwa podstawowe składniki: werbalne środki perswazji, czyli treść, i elementy wizualne. Te ostatnie to nic innego, jak fotografie albo rysunki reklamowanego towaru bądź też widok siedziby firmy, oferującej określony produkt. Właśnie owa swoista miejska ikonosfera Poznania, ukazana na drukach reklamowych, stała się przedmiotem badań. Ikonosfera zdefiniowana została przez twórcę tego pojęcia, Mieczysława Porębskiego, jako wizualne środowisko człowieka – całokształt otaczających go obrazów. Ich układ nie jest stały, ulega ciągłym zmianom. Nierzadko owe przeobrażenia, przede wszystkim te zachodzące w obszarze architektury, zostały uchwycone w „widokach reklamowych”. W dawnej reklamie upatrywano przede wszystkim źródła do badań nad historią gospodarczą i społeczną, nad zmianami kulturowymi, nie doceniano natomiast jej walorów ikonograficznych. Problematyka związana z ikonografią polskich miast do tej pory skupiała sie głównie na przekazach z zakresu malarstwa, rysunku, grafiki, fotografii i pocztówek. Natomiast „widoki reklamowe” nie były w rodzimej historii sztuki przedmiotem odrębnego i kompleksowego opracowania. Zajmowano się nimi jedynie wybiórczo i sporadycznie w opracowaniach dotyczących ikonografii miast, w badaniach nad pocztówką jako autonomicznym dziełem sztuki graficznej lub tez w publikacjach omawiających określone rodzaje budynków , lokowanych na drukach reklamowych (jak w przypadku łódzkich fabryk włókienniczych czy krakowskich zakładów przemysłowych). Druki reklamowe są też źródłem informacji o firmach i instytucjach, które je zamawiał. Ułożone niczym puzzle, wsparte wiedzą zaczerpniętą z materiałów archiwalnych, nierzadko umożliwiają pełniejsze odtworzenie lub uzupełnienie ich historii, poznanie zmian własnościowych, lokalowych i innych. Dostarczają nam także informacji na temat ówczesnego życia codziennego. Najbardziej uchwytne staje się ono dzięki pocztówkom, z reguły nie pozowanym, łapiącym „życie na gorąco”. Widac więc na nich ruch uliczny, dorożki, a z czasem samochody, ludzi w strojach z epoki, tzw. małą architekturę i wszystkie elementy, które tworzą – zatrzymaną w kadrze – atmosferę minionych lat.”