Międzypokoleniowe zmiany w budowie ciała i akceleracja pokwitania u dzieci i młodzieży w wieku 7-15 lat z populacji wielkomiejskiej w świetle uwarunkowań psychosocjalnych

Międzypokoleniowe zmiany w budowie ciała i akceleracja pokwitania u dzieci i młodzieży w wieku 7-15 lat z populacji wielkomiejskiej w świetle uwarunkowań psychosocjalnych - Kowal Małgorzata

Powszechnie znane i obserwowane na całym świecie jest zjawisko tendencji przemian międzypokoleniowych (określane inaczej jako długofalowe kierunkowe zmiany, trendy sekularne, zmiany sekularne – od angielskiego terminu secular trend lub secular change) w procesach wzrastania i rozwoju morfologicznym człowieka. Z dekady na dekadę, szczególnie po II wojnie światowej, kolejne generacje stawały się coraz wyższe i coraz wcześniej dojrzewały płciowo (trend pozytywny), a więc zwiększało się tempo wzrastania i rozwoju, co wiązane jest z poprawą sytuacji ekonomicznej społeczeństw, odżywiania, higieny i opieki zdrowotnej. W czasie wojen oraz kryzysów ekonomicznych obserwowano negatywne trendy sekularne – zmniejszenie rozmiarów ciała, opóźnienie dojrzewania płciowego. W tym kontekście poziom i dynamika rozwoju biologicznego dzieci i młodzieży stały się dla biologów i lekarzy wyznacznikiem warunków życia.