Małżeństwo czy wolna miłość, 1935 r.

Małżeństwo czy wolna miłość, 1935 r. - Marjan Pilarski

Marian Pilarski ps. "GROM" "JAR" "OLGIERD" "BOŃCZA" "MAJOR 134" (ur. 30 lipca 1902 r. w podkrakowskich Pisarzowicach, zm. 4 kwietnia 1952 w Lublinie) – polski działacz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej oraz powojennego podziemia antykomunistycznego, komendant Obwodu Zamojskiego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość i Inspektor II Inspektoratu Zamojskiego Armii Krajowej. Marian Pilarski był zawodowym żołnierzem. Brał udział w walkach o Lwów w szeregach 3 Pułku Piechoty Legionów, a następnie w 1920, w wojnie polsko-bolszewickiej po której zakończeniu służył w 83 pułku piechoty w Kobryniu, jako dowódca plutonu i kancelista pułkowyoraz adiutant dowódcy baonu kapitana Mariana Ścisłowskiego. Awans na chorążego uzyskał w 1935. Podczas polskiej wojny obronnej września 1939 jako podporucznik brał udział w bitwie pod Kockiem w ramach Grupy Operacyjnej „Polesie”.Tam dostaje się do niewoli niemieckiej, z której udaje się jemu zbiec.Wraca na Zamojszczyznę i działa w strukturach SZP, ZWZ i AK. Od 1940 pod pseudonimem „Grom” działał w konspiracji na terenie Tyszowiec, od listopada 1943 do czerwca 1944 pełniąc funkcję komendanta placówki AK w Tyszowcach i dowódcy 21 kompanii Tyszowieckiej Inspektoratu Zamojskiego AK. W lipcu 1944 roku awansuje do stopnia kapitana. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski, Pilarski zaangażował się w działalność podziemia antykomunistycznego. Był jednym z organizatorów Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość na Zamojszczyźnie. Od połowy 1945 działał jako oficer wywiadu Obwodu Zamojskiego WiN pod pseudonimem "Jar", zaś od 1946 pełnił funkcję komendanta tegoż Obwodu a następnie Inspektora Inspektoratu Zamojskiego WiN. Sztab mieści się w klasztorze w Radecznicy i nosi kryptonim "Zamek". Na jego rozkaz 8 maja 1946 roku zostaje rozbite więzienie zamojskie. Akcją dowodził porucznik Roman Szczur "Urszula". Zostaje uwolnionych 301 więźniów. Jesienią 1946 roku awansuje do stopnia majora. Zimą tegoż roku major Hieronim Dekutowski "Zapora" przekazuje majorowi Marianowi Pilarskiemu oddział dowodzony przez Tadeusza Skraińskiego "Jadzinek". W 1947 roku na wyraźny rozkaz swoich przełożonych ujawnia się w Zamościu. Zaraz wraca do klasztoru w Radecznicy celem ukrycia archiwum AK-WiN. Nie zaprzestaje jednak działalności konspiracyjnej.Rozpoczyna tworzyć nowe struktury konspiracyjne. Wiosną 1948 roku w klasztorze w Radecznicy odbywa się uroczysta przysięga konspiratorów i tym samym zostaje utworzony II Inspektorat Zamojski Armii Krajowej. Na jego czele staje major marian Pilarski "Jar".