Łysica gwarzy, godki Świętokrzyskie, 1938 r.

Łysica gwarzy, godki Świętokrzyskie, 1938 r. - Józef Ozga-Michalski

Syn Władysława i Józefy Michalskich z Bielin pod Kielcami. Po nauce w szkole podstawowej w Bielinach (ostatni oddział ukończył w Szkole Podstawowej im. S. Staszica w Kielcach) uczył się w gimnazjum i liceum im Stefana Żeromskiego w Kielcach – gdzie w 1939 uzyskał świadectwo maturalne. Jako gimnazjalista opublikował swe pierwsze utwory literackie w miesięczniku literackim Młodzi Idą, w tomiku Gołoborze. W 1938 w Wydawnictwie Atelier „Kropka” Kielce opublikował zbiór legend świętokrzyskich pt. Łysica gwarzy – godki świętokrzyskie. Dodatek „Ozga” jest przedwojennym literackim pseudododatkiem do rodowego nazwiska Michalski, który w czasie II wojny światowej był partyzanckim pseudonimem, a który po wojnie stał się prawnie zalegalizowanym nazwiskiem.

Przed II wojną światową wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici, organizując międzyszkolne koło tej organizacji. Podczas okupacji był członkiem ruchu oporu, walczył jako żołnierz w Batalionach Chłopskich oraz redagował i wydawał gazetki konspiracyjne, „Znicz” i „Płomień”. Od grudnia 1944 do marca 1945 był zastępcą naczelnego redaktora organu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego „Rzeczpospolita”.

W marcu 1944 został członkiem zarządu głównego Stronnictwa Ludowego „Wola Ludu”, z którym w lipcu tego samego roku przystąpił do SL. We wrześniu 1944 zasiadł w zarządzie głównym tej partii. W marcu 1946 został sekretarzem Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL i członkiem Sekretariatu Generalnego naczelnego komitetu wykonawczego. W 1949 partia ta współtworzyła Zjednoczone Stronnictwo Ludowe, w którym pełnił liczne funkcje – był członkiem NKW i Prezydium NKW (1949–1980), sekretarzem NKW (1949–1956), wiceprezesem Naczelnego Komitetu (1956–1980), wiceprzewodniczącym Sekretariatu NK (1964–1969) oraz przewodniczącym Klubu Poselskiego ZSL w Sejmie Ustawodawczym (1950–1952).

W ramach swej powojennej edukacji studiował na Akademii Nauk Politycznych w Warszawie oraz na Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR.

Jako działacz państwowy w 1944 został sekretarzem Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach, w latach 1945–1947 był jej przewodniczącym. W 1947 został prezesem komitetu Demokratyzacji „Wici”, w latach 1947–1948 wiceprezesem zarządu głównego Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici, w latach 1948–1949 wiceprzewodniczącym zarządu głównego Związku Młodzieży Polskiej, a w 1949 jego sekretarzem. W latach 1949–1953 był prezesem zarządu głównego Związku Samopomocy Chłopskiej, a w latach 1959–1962 prezesem zarządu głównego Centralnego Związku Kółek Rolniczych.