Literatura na świecie Nr 11-12 / 98

Literatura na świecie Nr 11-12 / 98 - Jacques Derrida

Na ogół nie wdajemy się "specjalnym" numerem pisma w twórczość autorów, którzy mają w Polsce taki status i tyle książek, co Jacques Derrida. Derridę - głównego bohatera zeszytu "Literatury na Świecie" nr 11-12/1998 - potraktowaliśmy inaczej: mamy dziś wprawdzie kilka jego książek i kilka książek o nim, ale on sam pozostaje szerzej nieznany: częściej się o nim mówi, niż się go czyta. W mediach Derridy na ogół się u nas nie znosi - niechęć wobec niego jednoczy znaczną ich część. Nic dziwnego: cała twórczość Derridy wykazuje przede wszystkim, że świat nie jest taki, jakim się zdaje, albo jakim się do niedawna zdawał, a burzenia, czy choćby tylko relatywizowania pewników, do których się przywykło, na ogół się nie lubi. Zwłaszcza że język tekstów Derridy jest trudny - sprawia kłopoty tak tłumaczom, jak i czytelnikom. W mediach Derridzie (który w 1997 roku odebrał w Katowicach doktorat honoris causa) przyznawano co najwyżej zasługi w dziedzinach filologii i literatury. Derrida jest istotnie językowym nowatorem, a zeszyt, jaki mu poświęcamy skupia się w pierwszym rzędzie na autobiografii i tekstach okołoliterackich - czytelniejszych zapewne niż jego teksty ściśle dyskursywne, ale również nie pozbawionych wielu komplikacji. Autobiografizujący fragment, "Jednojęzyczność innego", który przedstawiamy czytelnikom "Magazynu" pochodzi z książki pod tym samym tytułem - całość (którą drukujemy w numerze), a także pozostałe teksty, powinny dać pojęcie o tym, czym jest w oczach Derridy literatura. Numer zawiera eseje i szkice literackie jego pióra (w przekładach i z komentarzami Michała P. Markowskiego, Andrzeja Siemka i Krzysztofa Jarosza), wśród których znajduje się m.in. tekst o Romeo i Julii, szkic o "Szibboletcie" Celana, swoisty poemat prozą o poezji, i długa rozmowa z Derridą, przeprowadzona przez Dereka Attridge'a. Gdyby jednak czytelnik wolał jadłospis inny, znajdzie tu również krótkie prozy Juana Carlosa Onettiego (w przekładzie Macieja Ziętary), oraz kolejną dyskusję z cyklu "się zgadało" - tym razem o nowym przekładzie Fausta pióra Jacka St. Burasa.