Listy pasterskie i mowy okolicznościowe 1908 r

Listy pasterskie i mowy okolicznościowe 1908 r - Józef Bilczewski

Listy pasterskie – od XVIII w. określenie 1. i 2. listu do Tymoteusza oraz listu do Tytusa.

Najstarsi świadkowie (Klemens, Polikarp, Ireneusz z Lyonu, kanon Muratoriego) zgodnie uznają kanoniczność tychże listów. Jednakże kwestia autorstwa nie jest już tak oczywista – przeciw tradycyjnie uznawanemu autorstwu św. Pawła przemawia etap rozwoju Kościoła, który jest późniejszy niż w innych listach Pawłowych, zastosowany jest również inny styl i słownictwo niż w pismach Pawła (1/3 słownictwa użyta w listach pasterskich nie znajduje się w innych listach Pawła, a 1/5 we wszystkich pozostałych księgach Nowego Testamentu), tę akurat okoliczność może tłumaczyć nowa tematyka podjęta przez autora, a odmienny ton listów – jego wiek.

Obecnie istnieją dwie próby rozwiązania kwestii autorstwa listów pasterskich. Jedna z nich uznaje autorstwo świętego Pawła, podkreślając jednak duży wpływ sekretarza, któremu Paweł dyktował treść (była to jego normalna praktyka) oraz dłuższą działalność apostoła (minimum kilka lat po jego wyjściu z więzienia w Rzymie). Według tego stanowiska listy były napisane ok. roku 67. Druga natomiast nie uznaje autorstwa Pawła, przypisując ją jakiemuś jego uczniowi, być może dzięki zainspirowaniu Dziejami Apostolskimi i listami Pawła do Kościołów chcącemu przedłużyć działalność pisarską Pawła i uzupełnić tematycznie zbiór jego pism, tak jak ma to miejsce na przykład z Deutero- i Trito-Izajaszem w Księdze Izajasza. Według tego stanowiska autorstwo listów można datować w okolice roku 100. Istnieje też hipoteza dwuetapowego powstania listów pasterskich. Paweł miałby być autorem krótkich fragmentów, które następnie zostały rozbudowane przez późniejszego autora.