Legenda Emoke

Legenda Emoke - Josef Skvorecky

Opowieść o Emöke nosiłem w głowie dwa lata, ale napisałem ją dopiero niedawno, podczas pracy nad przekładem "Baśni" Faulknera. Przez dłuższy czas nie wiedziałem, jak sobie poradzić z intensywnością legendy o tej pięknej a zagubionej dziewczynie węgierskiej, i dopiero biała magia faulknerowskiej frazy wskazała mi drogę, sposób utrwalenia choćby tylko "śladu łzy, tej urody, tego wdzięku, tego człowieka - tego marzenia", jakie raz, dwa razy w życiu rodzi się między mężczyzną a kobietą. Opowieść o Emöke jest legendą o sytuacji, w której człowiek zawodzi, gdyż zbyt wiele w nim samolubstwa; historią chwili, kiedy człowiek odrzuca możliwość stania się czymś więcej niż tylko twórcą swojego własnego lichego szczęścia. Pisałem tę rzecz w niezwykłej i tak rzadko nachodzącej chwili, kiedy lata pracy, nauki, nasłuchiwania oraz wysiłku mózgu i serca przemieniają się naraz w nową jakość czynu, którego nie można przedtem wyliczyć, wykalkulować ani wyszantażować. Dlatego może oznaczać zwycięstwo, tak samo jak klęskę; wierzę jednak, że on właśnie przydaje subiektywnego i społecznego sensu życia pisarza.