Kronika miasta i powiatu Tarnowskie Góry

Kronika miasta i powiatu Tarnowskie Góry - Jan Nowak

Przedmowa.
W roku 1926 minęły cztery wieki od chwili, kiedy ostatni potomek króla Bolesława Chrobrego na ziemi śląskiej, książę Jan Opolski, nadal górnikom na Górach Tarnowskich przywileje wolności górniczej, a wraz z niemi młodej osadzie górniczej Prawa miejskie. Wolność górnicza, to byt właśnie ten klucz, przy pomocy którego odważny i nielękający się trudów górnik polski mógł wstąpić do lona ziemi — to był ten klucz, jakim odemknąć mógł podziemny skarbiec, do którego przed tysiącami lat Szafarz Niebieski włożył srebrnonośny kruszec, rudę Żelazną i czarny diament, słowem nie milionowe, lecz miliardowe bogactwa. Na to miejsce blogostawione przybyli górnicy z różnych stron świata, mnożyły się schludnie domki — powstało miasto, — Tarnowskie Góry. Minęły cztery wieki! Jakie różne zdarzenia dziejowe przechodził w tym okresie czasu nasz gród, jaka tu była praca, jakie mozoły i poświęcenia? Ponieważ miasto nie posiadało dotychczas drukowanej kroniki, hisioryja jego ogółowi nie była znaną. Aby więc przysłużyć się miastu i dać obywatelom możność poznania dziejów naszego grodu, oraz zwyczajów od najstarszych czasów do dni najnowszych, zacząłem zbieranie materiału historycznego już przed kilku laty w archiwach miejskich, kościelnych i pozamiejscowych, jak również w czasopismach. Po za tym czerpałem z rękopisu Winklera, „Historische Nachrichten von Tarnowitz", które zebrał w latach 1848-1858, będąc tu nauczycielem i organistą, najstarsze zaś wiadomości z przeszłości naszej ziemi i pierwszego górnic-twa wyszukałem przed laty w bibliotece Jagiellońskiej, a tytuły tych książek zacytowałem w tekście niniejszej kroniki. Co się tyczy zdarzeń w ostatnich 30 latach, zaznaczam, że je opisałem ma podstawie własnych przeżyć i spostrzeżeń.