Krakau und Wir

Krakau und Wir

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau, jid. ‏קראָקע Kroke‎) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce nad Wisłą, drugie co do liczby mieszkańców[1] i powierzchni miasto kraju[1], formalna stolica Polski do 1795 r. i miasto koronacyjne oraz nekropolia królów Polski, od 1000 r. nieprzerwanie stolica diecezji krakowskiej (jednej z pięciu w ówczesnej Polsce), a od 1925 archidiecezji i metropolii. Lokowany przed 1228 rokiem, ponownie w 1257 r.[5]. Od odzyskania niepodległości w 1918 r. miasto wojewódzkie (od 1998 r. siedziba władz województwa małopolskiego), jest także centralnym ośrodkiem metropolitalnym aglomeracji krakowskiej i Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Kraków uznawany jest za stolicę historycznej Małopolski. Leży na obszarze Bramy Krakowskiej, Niecki Nidziańskiej i Pogórza Zachodniobeskidzkiego. W Krakowie są główne siedziby m.in.: Polskiej Akademii Umiejętności, Narodowego Centrum Nauki, Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego, Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego, Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury[6], dowództwa Sił Specjalnych RP będącego jednocześnie jednym z kilku dowództw sił specjalnych NATO[7][8], Centrum Operacji Lądowych – Dowództwa Komponentu Lądowego[9], Polskiego Związku Narciarskiego[10], Operacyjno-Strategiczne Dowództwo Unii Europejskiej[11], Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO[12], Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej[13], Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej[14]. W mieście działają placówki kulturalne o znaczeniu i statusie narodowym, m.in. Narodowy Stary Teatr, Muzeum Narodowe, Panteon Narodowy[15], Archiwum Narodowe[16], Biblioteka Jagiellońska, Instytut Książki[17], Instytut Literatury[18], Centrum Operacji Specjalnych[19], Narodowe Centrum Rugby[20]. Miasto na prawach powiatu pełni funkcję centrum administracyjnego, kulturalnego, edukacyjnego, naukowego, gospodarczego, usługowego i turystycznego. Kraków jest drugim co do wielkości, po Warszawie, rynkiem nowoczesnej powierzchni biurowej[21] (ponad milion metrów kwadratowych powierzchni biurowej)[22], a także jednym z kluczowych węzłów kolejowych w Polsce.