Konsulat RP w Szczecinie

Konsulat RP w Szczecinie - Wojciech Skóra

Konsulat polski w Szczecinie rozpoczął swą działalność dopiero w 1925 r. Była to ostatnia placówka konsularna uruchomiona przez Rzeczpospolitą w Niemczech. Fakt ten może budzić zdziwienie, ponieważ powodów do uruchomienia odrębnej placówki obejmującej pruską prowincję Pomorze było dużo. Szczecin był głównym portem dla zachodniej Polski i groźnym konkurentem zarówno dla Gdańska, jak i budowanej Gdyni. Rokrocznie przebywało na terenie prowincji pomorskiej ponad 20 tys. robotników sezonowych z Polski, którzy jako ludzie niewykształceni wymagali szczególnej opieki. Na tych terenach mieszkało też około 7-8 tys. obywateli niemieckich polskiego pochodzenia, co biorąc pod uwagę bliską granicę z Polską nabierało szczególnego znaczenia. Pomorze Zachodnie było prowincją o przewadze sił nacjonalistyczno-prawicowych, a co za tym idzie - przeważały tam nastroje zdecydowanie wrogie Polsce. Nie było natomiast żadnej polskiej placówki mogącej oddziaływać propagandowo na miejscową społeczność. Z militarnego punktu widzenia (a więc i wywiadowczego) prowincja pomorska była bardzo ważnym terytorium w przewidywanym polsko-niemieckim konflikcie. Niemal w żadnej części Rzeszy nie kumulowało się aż tyle przyczyn uzasadniających powstanie konsulatu. Pomimo że konsulat szczeciński nie należał do największych polskich placówek w Niemczech, zasługuje na uwagę z powodu swej uniwersalności. Urzędnicy polscy w Szczecinie spotykali się z tak różnorodnym splotem problemów, że działalność tej placówki można uważać za reprezentatywną dla wszystkich ówczesnych polskich konsulatów w Niemczech. Placówka szczecińska wypełniała wszystkie wymienione wyżej zadania stawiane polskim urzędom konsularnym. Pozostałe urzędy były zwykle skupione na jednej dziedzinie, np. konsulat w Hamburgu na sprawach gospodarczo-morskich, a konsulaty w Prusach Wschodnich na polskim ruchu narodowym. Owa uniwersalność placówki szczecińskiej nabiera szczególnego znaczenia również ze względu na zniszczenie większości akt polskich konsulatów w Niemczech okresu dwudziestolecia międzywojennego. Duże zespoły dokumentów zachowały się tylko z placówek w Opolu, Berlinie i właśnie ze Szczecina15. Pozostałe przetrwały drugą wojnę światową w stanie szczątkowym. Odpowiedź na pytanie: jakie były cele, metody i efekty działalności polskiego konsulatu w Szczecinie, stanowi w dużej mierze odpowiedź na takie samo pytanie, lecz dotyczące sieci wszystkich polskich konsulatów w Niemczech.