Kieszonkowy słownik języków łacińskiego i polskiego, 1926 r.

Kieszonkowy słownik języków łacińskiego i polskiego, 1926 r. - Henryk (opr.) Kopia

Urodził się 8 lutego 1866 w Porzeczu[1][2]. Jego rodzicami byli Jakub Kopia (kasjer fabryki maszyn i wagonów w Sanoku, zm. 1907 w Sokalu w wieku 77 lat)[3] i Józefa z domu Machalska (zm. 1904 w Sanoku w wieku 71 lat)[4]. Poprzez matkę był spowinowacony z Mateuszem i Władysławem Beksińskimi oraz Walentym i Kazimierzem Lipińskimi.

Uczył się w Gimnazjum w Przemyślu i w Brzeżanach, gdzie zdał egzamin dojrzałości w 1883[2]. Od 1883 do 1889 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego pod kierunkiem profesorów Ludwika Ćwiklińskiego, Antoniego Kaliny, Romana Pilata[2]. Od 1885 do 1889 był stypendystą Zakładu Narodowego im. Ossolińskich[2]. Podjął pracę nauczyciela od 8 maja 1889, egzamin zawodowy złożył 2 czerwca 1892[1]. Jako nauczyciel pracował w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[5] oraz w lwowskich C. K. Gimnazjach nr II[2][6] i VII[2]. Reskryptem z 10 sierpnia 1892 C. K. Ministra Wyznań i Oświecenia został przeniesiony z posady zastępcy nauczyciela C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie na stanowisko nauczyciela rzeczywistego w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku[7]. 10 sierpnia 1893 został formalnie mianowany nauczycielem rzeczywistym[1]. W sanockim gimnazjum uczył języka polskiego, historii kraju rodzinnego oraz był zawiadowcą biblioteki nauczycielskiej i czytelni polskiej dla młodzieży[8]. Następnie od roku szkolnego 1894/1895 został mianowany na stanowisko nauczyciela w C. K. II Gimnazjum we Lwowie z wykładowym językiem niemieckim[9][10]. W czerwcu 1902 otrzymał VIII rangę służbową[11]. Z tej szkoły w połowie 1903 został skierowany do pracy w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[12]. Jako nauczyciel tej szkoły, przydzielony do II Gimnazjum we Lwowie, reskryptem z 29 sierpnia 1906 C. K. Rady Szkolnej Krajowej został mianowany na stanowisko dyrektora C. K. Wyższego Gimnazjum w Sokalu (z polskim językiem wykładowym), 22 września 1906 powołany przez cesarza Franciszka Józefa I[1][13][14] i sprawował je w kolejnych latach[15][1][16]. W szkole uczył języka polskiego, języka łacińskiego, był zawiadowcą biblioteki nauczycielskiej[17][18][19]. W 1907 został wyznaczony jako reprezentant C. K. Rady Szkolnej Krajowej do Rady Szkolnej Okręgowej w Sokalu[20]. Postanowieniem cesarza z 1 stycznia 1918 otrzymał VI klasę rangi w zawodzie[21]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 20. II Rzeczypospolitej sprawował nadal posadę dyrektora Państwowego Gimnazjum Męskiego w Sokalu[2]. Po 20 latach nieprzerwanej pracy na tym stanowisku, pozostając formalnie na nim, w 1926 został urlopowany celem zorganizowania i pełnienia funkcji kierownika Państwowej Biblioteki Pedagogicznej Okręgu Szkolnego Lwowskiego we Lwowie (wówczas kierownictwo sokalskiego gimnazjum objął także pochodzący z sanockiego gimnazjum, Urban Przyprawa, który 21 listopada 1927 został mianowany na posadę dyrektora tej szkoły[22][23].

Jako pedagog był autorem publikacji na rzecz nauczania młodzieży szkolnej. Opracowania literackiego Henryka Kopii były polecane c. k. Radę Szkolną Krajową jako środki pomocnicze do nauki dla młodzieży szkolnej[24]. Tworzył różne formy literackie: libretto, przekłady, rozprawy, artykuły, sprawozdania, recenzje, relacje[2]. Współpracował z Bronisławem Gubrynowiczem[2]. Publikował w czasopismach „Szkoła”[2], „Muzeum”[2], „Dziennik Polski”[2], „Ateneum”[2], „Kwartalnik Historyczny”[2], „Monumenta Poloniae Historica”[2], „Pamiętnik Literacki”[25]. Słownik łacińsko-polski wydany przez Henryka Kopię i Hermana Menge był wielokrotnie wznawiany, także pod koniec XX wieku i na początku XXI wieku. Pełnił funkcje kustosza od 1903 do 1906[26] i skarbnika Polskiego Muzeum Szkolnego we Lwowie[27], był członkiem zwyczajnym i skarbnikiem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza we Lwowie[28][29]. Ponadto pełnił funkcję kierownika administracji wydawnictw w Towarzystwie Nauczycieli Szkół Wyższych[2][30]. Działał także społecznie w Towarzystwie Szkoły Ludowej, Kole Literacko-Artystycznym i Komitecie Miejskim Opieki nad Młodzieżą[2]. Ponadto był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[31], członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”(1892/1894)[32][33]. Należał do Towarzystwa Przyjaciół Ossolineum