Judasz, 1917 r.

Judasz, 1917 r. - Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Judasz Tetmajera jest człowiekiem mocnym z krwi i kości, ale działa pod pręgierzem przekleństwa, które wzorem tragedji greckiej, wisi nad jego pokoleniem. To przekleństwo prowadzi jego rękę do walki z matką i z żoną, to samo skieruje rękę dzieci przeciw niemu. Ale Judasz także szuka szczęścia w miłości, chciałby chociaż raz zażyć prawdziwej miłości z "Szaloną", a skoro to szczęście opuści go i idzie za pierwiastkiem, dobra, mści się na Chrystusie, zdradza go za to, że przywiązał do siebie "Szaloną" i natchnął ją ideą dobra. Ten pierwiastek erotyczny, który przeważa w twórczości Tetmajera, jest nowością dla pojęć tradycyjnych o Judaszu. Oryginalny jest także Judasz jako filozof, zwalczający potęgi rządzące światem, on chce zwalczyć i Boga i szatana, które to siły według jego zdania nie pozwolą człowiekowi rozwinąć sił własnych, lecz człowiek ugina się w życiu pod ciężarem wpływów sił ponad - ludzkich. Zapędy prometeuszowe. Kazimierz Przerwa-Tetmajer (ur. 12 lutego 1865 w Ludźmierzu, zm. 18 stycznia 1940 w Warszawie) – polski poeta, nowelista, powieściopisarz, przedstawiciel Młodej Polski, brat przyrodni malarza Włodzimierza Tetmajera. Napisał trzy dramaty: Zawisza Czarny (1901), Rewolucja (1906) i Judasz (1917). Dwa pierwsze, pomimo dosyć przychylnych uwag krytyki, nie odniosły sukcesu, trzeci był wystawiony przez Redutę Juliusza Osterwy i choć przedstawienie to zebrało bardzo przychylne recenzje, to głównie dzięki znakomitej inscenizacji, a nie właściwościom samego tekstu. Dramaty Tetmajera nie wznawiane i nie komentowane szybko poszły w zapomnienie.