Jan Paweł II w medalierstwie polskim

Jan Paweł II w medalierstwie polskim - Zbigniew Nestorowicz

Pontyfikat Jana Pawła II, rozpoczęty 16 października 1978 roku słowami kardynała Pericle Feliciego wypowiedzianymi w Bazylice Św. Piotra w Rzymie: .Annuntio vobis gattdittm magnum: Habemus Papam! Eminentissimum ar reuerendisstmum Dominum, Dominem Carotum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem Wqjryła) qui sibi nomen imposui: Ioannis Pauli) pod wieloma względami stał się wyjątkowy. Kolejny, 264. następca Św. Piotra w czasie swojego pontyfikatu trwającego do 2 kwietnia 2005 roku, spotkał się z milionami wiernych. Jego wyjątkowa aktywność w każdej niemal dziedzinie życia, wpływająca znacząco na przemiany zachodzące w świecie, dawała - jak nigdy dotąd - artystom medalierom moż- liwość wypowiedzenia się i utrwalenia w medalu wydarzeń tego pontyfikatu. Medal w tym kontekście staje się doskonałą formą dokumentowania najważniejszych wydarzeń związanych z Papieżem Janem Pawłem II. Medalierstwo to szczególna dziedzina sztuki. Każdy medal stanowi oryginalne dzieło twórcy i jednocześnie może być powielany w tysiącach egzemplarzy. Wartości artystyczne możemy w pełni docenić, oglądając medal z bliska, trzymając go w ręku. Wtedy dopiero dostrzegamy jego cechy indywidualne, nadane przez artystę: miękkość modelunku, kompozycję, precyzję wykonania. Medale poświęcone Papieżowi Janowi Pawłowi II doskonale odzwierciedlają stan i poziom artystyczny medalierstwa polskiego ostatniej ćwierci XX i początku XXI wieku. Najczęstszym elementem strony głównej - awersu medalu - jest wizerunek Ojca Swiętego. Często jest to doskonałe studium portretowe, oddające wiernie zarys twarzy, nastrój czy atmosferę konkretnego wydarzenia. Bogactw g sru, wi mość szczegółów, różnorodność modelunku wpr wacha nas w I i 'Im artystycznych wizji. Papież przeważnie j 'st ukazany w sy.Htarh liturgi y.ny h: w albi \ rz I asan j cingulum, 11(\ Ilit-j ornat 1 i 't·:\Y, z:lst:1I ion kapą, Y.' stulą, Y.\ aliusz '111, na glowie mitra, w dłoni zaś często trzyma pastorał. Na rewersie medali najczęściej umieszczany jest herb papieski - tarcza z nies~etr'yczrue usytuowanym krzyżem i literą M na dole pod prawym rarrueruem na de dwu skrzyżowanych kluczy zwieńczonych tiarą. Na stosunkowo dużej gr}lpie medali możemy odczytać słowa wypowiedziane przez Ojca Swiętego. Znan.e są med~le z ~aznaczoną trasą konkretnej pielgrzymki, z herbem l nazwarru odwiedzanych miejscowości. Są też egzemplarze, na których artyści ukazują odwiedzane przez Papieża miejsca i budowane ołtarze. Osobną grupę medali przedstawiają postacie, świętych i błogosławionych wynoszonych na ołtarze przez  możemy zaliczyć też egzemplarze uparruętruaJące ~UdZIzasł.uzony~h dla Kościoła. Dużym zainteresowaniem wśród wiernych CIeszą SIęmedale z wizerunkami Matki Bożej. Najczęściej medale wykonywane są ze stop~ meta~: brązu, mosiądzu i tombaku. Nieraz dodatkowo Ich powierzchnię uszlachetnia się poprzez posrebrzanie lub pozłocenie. Są też egzemplarze ze srebra o zróżnicowanej próbie, najczęściej: 800,900,925,950, a nawet 999, i ze złota próby: 585, 750, 900, i 999, oraz platyny i palladu, a także miedzi, aluminium lub żeliwa. D~ p:odukcj~ me?ali używane są również materiały dość nietypowe, takie Jak: węgiel, SIarka, szkło, glinka ceramiczna, porcel~na i tworzywa ~z~czne. Coraz częściej dla wzbogacenia efektów wizualnych st~suJe. SIę uszlachetnianie powierzchni medalu dodatkowo odpowiednim patynowaniem. Daje to często efekt malarskości, co szczególnie zauważamy w odlewanych pracach Józefa Stasińskiego i medalach tłoczonych w Mennicy Polskiej w Warszawie. Są też egzemplarze z wkomponowanymi w powierzchnię medalu wstawkami z innych materiałów, np. z porcelany. Inną metodą wzbogaca.r:ia 'powierzchni )~st ~życie kolorowych emalii i specjalnych farb. DZIęki nowym możliwościom technicznym Mennicy Polskiej, powierzchnia medali tłoczonych na srebrnych krążkach wzbogacona jest częściowym złoceniem. Dominujące techniki wykonywania medali to tłoczenie stemplem lub odlewanie. Są też egzemplarze tr~wio~e kwas et:? i wykonywane przez artystów wypracowanyrru technikami własny W przypadku medali odlewanych artyści sami je do~at~owo c~zeluJą i często dodatkowo patynują wypracowaną przez siebie techruką.