Jagiełło i Witold Część I Podczas Unii Krewskiej

Jagiełło i Witold Część I Podczas Unii Krewskiej - Feliks Koneczny

Trudno o wdzięczniejsze zadanie dla historyka, jak opracowanie dziejów Witołdowych. Co za horyzont obszerny! Od tatarskich stepów do bazyliki nad szwajcarskiem jeziorem, od bursztynowego wybrzeża Bałtyku poprzez złotą Pragę aż do kopuł Carogrodu powiedzie cię badanie watka jego zamiarów i czynów. Poznasz stosunek neofitki Litwy do jej ojców chrzestnych, do Polaków, tajemne wahania się Rusi w Haliczu, w Kijowie, linię bój ową pomiędzy Wilnem a Moskwą poznasz sprawy cerkwi i kościoła zachodniego, władyków i biskupów; zobaczysz ich razem na soborze, jak pragną połączyć się w jednej owczarni, natchnieni przez Witolda, który i Husytów wiedzie. Łączyć i ciągle łączyć - to jego zadanie! Moskwę z Wilnem, Pragę z Krakowem chciał sprządz w jeden ustrój, pragnął pół Europy natchnąć jednym duchem, tak, że z unii polsko-litewskiej powstaćby miała jakaś unia powszechna słowiańska. Takiego horyzontu rzadko się dopatrzysz przy jednym człowieku, toć-to olbrzymie rozmiarami, wspaniałe pomysłem epos historyczne; to nie plan polityczny z chwili przygodnej, na pewien czas do pewnych okoliczności obliczony -ale idea dziejowa, do której wykonania trzeba zaprządz wieki. Jest o czem rozpisać się, jest na czem pobujać...