Historia Afryki. Do początku XIX wieku - Michał Tymowski
Czy istnieje historia Afryki? Poglądy na ten temat w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat ulegały zasadniczym zmianom, zarówno pod wpływem nagromadzonej wiedzy o przeszłość tego kontynentu, jak innej niż europocentryczna koncepcja historii. Ta ostatnia zakładała, że historia to proces przemian, nie zaś trwanie w bezruchu, w dodatku przemian charakterystycznych dla dziejów Europy, których kierunek miałby sens, prowadził do podstępu, rozwoju, pojmowanego zresztą właśnie w sposób europocentryczny.
Pod redakcją Michała Tymowskiego.
Spis treści
Michał Tymowski, Wstęp....................... V
Bibliografia XV.......................... XV
WPROWADZENIE
ŚRODOWISKO GEOGRAFICZNE I LUDY AFRYKI............ 2
Florian Plit, Środowisko geograficzne Afryki................ 2
Położenie. Dostępność wybrzeży 2, Zarys budowy geologicznej 4, Klimat 10, Wielkie rzeki Afryki 14, Świat roślinny 16, Świat zwierzęcy 22, Zmiany środowiska przyrodniczego 27, Podział regionalny Afryki 32, Bibliografia 37
Joanna Mantel-Niećko, Języki Afryki................... 38
Bibliografia 65
Waldemar Chmielewski, Zarys pradziejów Afryki. Ludy myśliwsko-zbierackie, pasterskie
i rolnicze przed wprowadzeniem metali................. 66
Stan źródeł i opracowań 66, Problemy prahistorii afrykańskiej 67, Powstanie człowieka i kultury ludzkiej. Najstarszy etap uczłowieczania na kontynencie afrykańskim 68, Proces zaludniania kontynentu afrykańskiego 78, Formowanie i różnicowanie się wczesnych kultur myśliwsko-zbierackich Afryki 82, Wyspecjalizowane społeczności myśliwskie górnego plejstocenu i holocenu Afryki 90, Zmiany kulturowe 92, Wczesne kultury rolniczo-pasterskie Afryki Północnej 113, Wczesne społeczności rolnicze i pasterskie Sahary i Sudanu 120, Bibliografia 123
STAROŻYTNOŚĆ
EGIPT STAROŻYTNY....................... 126
Marek Marciniak, Egipt starożytny do najazdu perskiego........... 126
Wstęp i źródła 126, Okres predynastyczny i wczesny okres dynastyczny (I i II dynastia, ok. 30007-2773 p.n.e.) 127, Stare Państwo (ok. 2686-2181 p.n.e.) 132, Średnie Państwo (ok. 2133-1786 p.n.e.) 137, Nowe Państwo (1567-1085 p.n.e.) 141, Okres Późny (664-333 p.n.e.) 154, Bibliografia 158
Ewa Wipszycka, Egipt grecki, rzymski i bizantyński.............. 160
Wstęp, granice chronologiczne, źródła 160, Aleksander Wielki w Egipcie 162, Czasy ptolemejskie (323 — 30 p.n.e.) 162 (Wydarzenia polityczne 162, Ekonomika 165, Społeczeństwo. Egipcjanie 169, Społeczeństwo. Grecy 170, System administrowania krajem 171, Niewolnictwo 173, Aleksandria 173), Czasy rzymskie (30 p.n.e. — koniec III w.) 173 (Zasady rzymskiej polityki w Egipcie 173, Wydarzenia polityczne okresu rzymskiego 174, Stosunki Egiptu z Południem 175, Gospodarka 175, Społeczeństwo 177, Organizacja aparatu władzy 179), Kultura Egiptu epoki ptolemejskiej i rzymskiej 180, Czasy bizantyńskie (koniec III w. — 642) 184 (Reformy Dioklecjana 184, Przemiany społeczne w dobie bizantyńskiej 185, Chrześcijaństwo i Kościół 187, Kultura czasów bizantyńskich 188, Reforma Justyniana. Egipt w końcu VI i na początku VII w. 189, Podbój Egiptu przez Arabów. Koniec Egiptu greckiego 190), Bibliografia 191
SUDAN STAROŻYTNY....................... 192
Bogdan Żurawski, Wczesne kultury Sudanu................ 192
Kultura Grupy A 192, Między Grupą A a Kermą. Problem tzw. Grupy B 195, Grupa C w Nubii Północnej 197, Kultura Pan-Grave 202, Kultura Kerma 204, Nubia pod panowaniem egipskim 210, Bibiografia 212
Stefan Jakobielski, Bogdan Żurawski, Kusz.................213
Imperium Napaty 213, Meroe 218, Tablica chronologiczna władców kuszyckich 230, Bibliografia 231
AFRYKA PÓŁNOCNA.......................233
Tadeusz Kotula, Libijczycy - - autochtoniczna ludność Afryki Północnej, Fenicjanie
i Kartagina..........................233
