Geotechnika w hydrotechnice i budownictwie lądowym - Wojciech Wolski
Profesor Wojciech Wolski urodził się 27 sierpnia 1930 r. w Warszawie. Uczęszczał kolejno do szkół: Katolickiego Związku Polek (1936-1939), im. Mikołaja Reya (1939- 1944, tajne komplety), Liceum im. Tadeusza Reytana (1945-1948). W czasie okupacji był harcerzem Szarych Szeregów w drużynie „Gigantów“. W roku 1948 został przyjęty (z trudnościami w związku z inteligenckim pochodzeniem i brakiem przynależności do organizacji młodzieżowych) na Wydział Inżynierii Politechniki Warszawskiej. W lutym 1954 r. zdał egzamin magisterski na Wydziale Budownictwa Wodnego PW. Jeszcze w czasie studiów, w 1952 r. profesor Radzimir Piętkowski zaproponował Mu asystenturę w Katedrze Mechaniki Gruntów i Fundamentowania. Jednakże, po otrzymaniu negatywnej opinii czynników politycznych, nie mógł rozpocząć pracy na PW. Stopień doktora nauk technicznych uzyskał w 1963 r. na podstawie rozprawy doktorskiej pt. „Odkształcenia miejscowe gliny pylastej w rdzeniu zapory spowodowane filtracją, w świetle badań modelowych”, przygotowanej pod kierunkiem profesora Radzimira Piętkowskiego, na Wydziale Inżynierii Budowlanej Politechniki Warszawskiej. Stopień naukowy doktora habilitowanego otrzymał w 1968 r. na podstawie dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej pt. „Odporność gruntów spoistych pochodzenia fliszowego na działanie filtracji oraz ich stosowanie do budowy rdzeni zapór sypanych i narzutowych” na Wydziale Melioracji Wodnych SGGW. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1976 r., a profesora zwyczajnego w 1985 r. Profesor Wojciech Wolski pracę zawodową rozpoczął w roku 1949 jako praktykant w Państwowym Przedsiębiorstwie Robót Komunikacyjnych w Warszawie. Od 1950 r. pracował w Centralnym Biurze Studiów i Projektów Komunikacji, w Dziale Budowli Wodnych, który przekształcił się w Centralne Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Wodnego „Hydroprojekt”. W „Hydroprojekcie” Profesor pracował do 1966 r. kolejno na stanowiskach starszego asystenta, projektanta, starszego projektanta i głównego specjalisty. Między innymi był głównym projektantem zapór Tresna i Przeczyce. W roku 1953 rozpoczął pracę na Wydziale Melioracji Wodnych SGGW, w Katedrze Gruntoznawstwa i Budownictwa Ziemnego, kierowanej przez profesora Władysława Kollisa (początkowo prowadząc ćwiczenia zlecone), w latach 1955-56 na stanowisku starszego asystenta, a od roku 1956 do 1968 adiunkta. W 1969 r. powołany został na stanowisko docenta, a w 1976 r. na stanowisko profesora. Profesor Wojciech Wolski przez 45 lat pracował jako naukowiec i nauczyciel akademicki w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, pełniąc szereg odpowiedzialnych funkcji. W latach 1961-62, po śmierci prof. W. Kollisa pełnił obowiązki kierownika Katedry Gruntoznawstwa i Budownictwa Ziemnego, od 1976 r. kierownika Zakładu Geotechniki, utworzonego w ramach Instytutu Budownictwa Melioracyjnego i Rolniczego, a od 1982 r. kierownika Katedry Geotechniki. W latach 1970 – 1972, jako prodziekan Wydziału, pełnił funkcję seniora budowy nowej siedziby Wydziału Melioracji Wodnych na Ursynowie. W latach 1972 – 1978 przez dwie kadencje był dziekanem Wydziału. W latach 1978 – 1984, przez dwie kadencje był prorektorem SGGW ds. inwestycji i współpracy z zagranicą. Działalność naukowa i zawodowa profesora Wojciecha Wolskiego koncentrowała się na modelowaniu zachowania się budowli hydrotechnicznych w okresie budowy i eksploatacji, rozwoju metodyki badań i doborze parametrów geotechnicznych na potrzeby projektowania, budowy i utrzymania budowli hydrotechnicznych i lądowych, bezpiecznym posadowieniu nasypów na podłożu słabo nośnym, fundamentowaniu budowli w trudnych warunkach geotechnicznych, monitorowaniu i ocenie stanu technicznego budowli wodnych i lądowych, bezpiecznym składowaniu odpadów komunalnych i przemysłowych oraz ocenie ich wpływu na środowisko. Początkowe prace naukowo-badawcze Profesora poświęcone były ocenie odporności gruntów na działanie filtracji. Wyniki badań modelowych z zastosowaniem techniki radiograficznej i badań reologicznych właściwości gruntów, opublikowane w materiałach międzynarodowych konferencji w Montrealu (1964), Budapeszcie (1968), Paryżu (1968) i Kongresu Wielkich Zapór w Montrealu (1970) zostały przyjęte z uznaniem i wysoko ocenione przez środowisko geotechników. Dalsze badania i publikacje w tym zakresie, wydane w materiałach europejskich konferencji w Brighton (1979), Helsinkach (1983), Dublinie (1987), ugruntowały Jego pozycję światowej rangi geotechnika i hydrotechnika. Opracowane przez profesora Wojciecha Wolskiego kryteria doboru gruntów na filtry odwrotne znalazły zastosowanie przy projektowaniu takich budowli, jak zapory w Tresnej, Wiśle-Czarnej, Czorsztynie i Świnnej Porębie oraz jednej z zapór w Portugalii. Warto podkreślić, że kryteria te są nadal z powodzeniem wykorzystywane w praktyce. Jednym z głównych kierunków działalności naukowej Profesora były prace badawcze związane z oceną stateczności i odkształceń zapór ziemnych. Był inicjatorem przeprowadzonych po raz pierwszy w Polsce badań modelowych w warunkach in situ, wykorzystanych w projektowaniu zapory w Tresnej. Prowadził prace nad udoskonaleniem metodyki badań parametrów wytrzymałościowych i ich doborem do analizy stateczności budowli ziemnych. Już w latach 70-tych kierował pracami zespołu nad wykorzystaniem metody elementów skończonych w analizie stateczności i odkształceń zapór ziemnych oraz podłoży betonowych budowli hydrotechnicznych. Najbardziej intensywnie rozwijany w działalności naukowo-badawczej Profesora kierunek dotyczył badania właściwości i oceny zachowania się gruntów słabych. Pierwsze prace obejmowały opracowanie laboratoryjnej metody badania reologicznej granicy plastyczności gruntów słabo nośnych oraz metodyki laboratoryjnych i terenowych badań wytrzymałości na ścinanie gruntów organicznych. Wzrost zainteresowania posadowieniami budowli na słabo nośnym podłożu organicznym spowodował, że od początku lat 70-tych kierunek ten stał się najważniejszy w badaniach Katedry Geotechniki, prowadzonych m.in. na obiektach: Pakość, Krasnystaw, Wonieść, Wolsztyn, Jezioro Dąbie i Drużno. W latach 80-tych prowadzono najbardziej intensywne i kompleksowe badania na obiektach doświadczalnych w Białośliwiu i Antoninach, we współpracy z Wojewódzkim Zarządem Inwestycji Rolniczych w Pile i Szwedzkim Instytutem Geotechnicznym. Wspólne badania, odbyte staże naukowe i publikacje pozwoliły zespołowi kierowanemu przez profesora Wojciecha Wolskiego na rozwój naukowy i zawodowy oraz uzyskanie uznania na arenie międzynarodowej. Ukoronowaniem tej współpracy były wspólne publikacje – Raporty Szwedzkiego Instytutu Geotechnicznego Nr 32 i 36 oraz książka „Embankments on organic soils”, wydana w 1996 r. przez Wydawnictwo Elsevier, licznie cytowane w literaturze światowej.
