Filozofia ekspresji

Filozofia ekspresji - Giorgio Colli

"Colli należy do tych myślicieli, którzy główne źródło schyłku filozofii nowoczesnej widzą w jej subiektywizmie i związanym z nim zapominaniu o świecie. Historycznym błędem filozofów, sięgającym co najmniej czasów Kartezjusza, jest wedle niego odwrócenie się od świata oraz koncentracja na rozumie i na myślącym podmiocie. Jest to porzucenie zewnętrzności na rzecz wewnętrzności. Subiektywna wewnętrzność bardzo różnic bywa rozumiana, czy to jako akty świadomości konstytuujące sens, czy kategorie intelligihilne, czy wreszcie jako język lub potrzeby praktyczne egzystencji w świecie, zawsze jednak jest traktowana jako konstytutywna dla rzeczywistości. To ogólne nastawienie, polegające na traktowaniu wewnętrzności jako pierwszej i warunkującej zewnętrzność, prowadzi wreszcie do skrajnych postaw, wyrażających się w uznaniu za sukces myślowy konkluzji, że 'świat został w końcu na dobre zgubiony'. Ma to być rzekomo potwierdzeniem uwolnienia filozofii od molocha metafizyki. Moloch metafizyki wprawdzie istotnie wtedy znika, lecz znika też wszelki motyw dla abstrakcyjnego myślenia wykraczającego poza utylitarność. Innymi słowy, racjonalny podmiot, niszcząc świat, niszczy zarazem siebie. Zapominanie o świecie staje się więc końcem filozoficznego myślenia".