Egalitaryzacja szans kształcenia młodzieży jako problem społeczny III Rzeczypospolitej

Egalitaryzacja szans kształcenia młodzieży jako problem społeczny III Rzeczypospolitej - Kamila Słupska

Kamila Słupska jako precyzyjny badacz nierówności społecznych i ich subiektywnych korelatów pojawiających się w sferze poszczególnych stanów i sytuacji, tj. położenia społecznego wybranych jednostek i grup społecznych w Polsce, nawiązuje do popularnych orientacji egalitarnych, pozostających w kręgu cywilizacji zachodniej, które zaczęły się bardzo wyraziście pojawiać w okresie ekspansji edukacyjnej szkolnictwa wyższego w Europie, Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, Australii i Nowej Zelandii. Umasowieniu egalitaryzmu w obrębie szkolnictwa wyższego przyświecają – jak wiemy – trzy podstawowe cele: Ekonomiczny, tj. wiara i przekonanie, iż rozszerzenie dostępu do szkół wyższych powiększy ogólną wartość ludzkiego/społecznego kapitału. Charakterystyczną cechą tego podejścia, propagującego umasowienie szkolnictwa wyższego, jest łączenie (przekształcanie) inwestycji w kapitał ludzki, stymulujący wzrost ekonomicznej wartości i wydajności pracy. Tym samym staje się możliwe – w sferze polityki społecznej – ograniczenie tradycyjnej marginalizacji edukacyjnej wśród reprezentantów niektórych środowisk społecznych. Kolejnym celem staje się: Respektowanie praw jednostek i grup społecznych. Sprawiedliwość edukacyjna wymaga, aby każdy osobnik dysponował możliwością kształcenia się wedle własnych oczekiwań, aspiracji oraz uzdolnień. Żadna zatem dyskryminacja z racji płci, wieku, pochodzenia społecznego bądź etnicznego, a także statusu materialnego nie powinna mieć racji bytu we współczesnym społeczeństwie postindustrialnym. I trzeci (ostatni) cel to: Kształtowanie dla/ku demokracji. Zgodnie z tym przekonaniem, zakłada się, iż system edukacyjny powinien dostarczyć wszystkim obywatelom równe szanse przyswajania kultury/dorobku ludzkiej cywilizacji (w tym oczywiście dziedzictwa kulturowego danego narodu). Wiedza ta bowiem przygotowuje jednostkę do pełnienia roli obywatela demokratycznego społeczeństwa (…). Podjęte przez autorkę przedsięwzięcie powinno ułatwić pedagogom, psychologom czy też socjologom, a także politykom społecznym, podejmowanie w trudnym okresie zmiany społecznej kolejnych nowych prac badawczych i programów rehabilitacji społecznej typu active research, które w wyniku podjętych badań i analiz uwiarygodniają formułowanie praktycznych wniosków dla odpowiednio wyspecjalizowanych instytucji społecznych. Są one również ważne i użyteczne w działalności nieformalnych kreatorów zróżnicowanych (w tym również żywiołowych) procesów socjalizacyjno-wychowawczych.