Dziesięć lat niewoli moskiewskiej

Dziesięć lat niewoli moskiewskiej - Jasieńczyk

Wacław Karczewski, pseudonim Marian Jasieńczyk ( ur. 1855 w Woli Siennieńskiej, zm. 24 listopada 1911 w Krakowie) – bibliotekarz Muzeum Narodowego Polskiego w Raperswilu, pisarz i dziennikarz.

Rodzina pieczętowała się herbem Jasieńczyk, stąd pseudonim Jasieńczyk. Syn Feliksa Franciszka i Justyny baronowej Heydel (1836-1864). Matka Wacława zmarła w wieku 27 lat. Wacław liczył wówczas 9 lat.

Dzieciństwo spędził w rodzinnym majątku Wielgie, gdzie wychowywał się wraz ze swoimi krewnymi – przyszłym malarzem Jackiem Malczewskim i przyszłym historykiem Karolem Potkańskim. W młodości kształcił się pod kierunkiem Adolfa Dygasińskiego. W latach (1873-1877) przebywał w Krakowie ucząc się w szkole średniej, następnie w Wyższej Szkole Przemysłowo-Handlowej w Krakowie. W Krakowie odbył też roczną służbę wojskową. W latach (1877-1884) przebywał we własnym majątku ziemskim Kuczki w powiecie radomskim, przewodząc okolicznej "złotej młodzieży". Lata (1894-1898) spędził w Genewie.

Karierę dziennikarską rozpoczął od zamieszczenia korespondencji na łamach "Wędrowca". Publikował też przekłady z literatury francuskiej, wiersze, opowiadania i jednoaktówki. Wtedy to przybrał pseudonim "Marian Jasieńczyk". Pierwszym znaczącym sukcesem Karczewskiego był dramat "Lena". Sztukę tę wystawiano w Łodzi, Warszawie, Krakowie, Lwowie i Petersburgu. Grała w niej m.in. sławna aktorka Maria Wisnowska. Nagrodzony za dramat "Lena" w 1885 roku na konkursie im. Bogusławskiego ogłoszonym przez "Gazetę Polską"[1]. Przez wiele lat pracował jako dziennikarz, m.in. Kurjera Warszawskiego (1888-1893).

Następnie od 1900 roku do 1910 jako bibliotekarz w Muzeum Rapperswilskim, gdzie podjął starania mające na celu uzdrowienie tamtejszych spraw organizacyjnych i stosunków personalnych. Akcja ta jednak spotkała się z oporem władz muzealnych i zakończyła złożeniem przez Karczewskiego dymisji. Wkrótce nastąpiła spowodowana gwałtowną chorobą śmierć pisarza (w kilka godzin po przewiezieniu na polską ziemię), co spowodowało, że prasa ówczesna okrzyknęła go "ofiarą raperswilskiego skandalu". U podnóża zamku w Rapperswilu Karczewski wzniósł dworek, nazwany: ,,Zagroda" który stał się ośrodkiem życia towarzyskiego polskiego środowiska emigracyjnego.