Dziennik (wybór)

Dziennik (wybór) - Soren Kierkegaard

"Obecnie wielu badaczy myśli Sorena Kierkegaarda (1813-1855) zgadza się z poglądem, ze Papirer są niezbędnym źródłem poznania całości poglądów tego filozofa i teologa. Dziennik, bo tak nie całkiem dosłownie przekładamy duńskie Papirer, jest centralnym ogniwem, a zarazem zwornikiem dla dziel pseudonimowych i tzw. mów budujących. Zawiera olbrzymia ilość prywatnych notatek, których za życia Kierkegaard nikomu nie pokazywał ani tez nie zamierzał wydawać. Mimo to przewidywał, ze ktoś je wyda w przyszłości - czego zresztą nie zakazywał. (...) Dziennik jest kluczem do całej twórczości Kierkegaarda z kilku powodów: 1. Pisany był przez całe dorosłe życie autora, tj. od 18 roku życia (pierwsze notatki pochodzą z 1831 r.) do niemal ostatnich dni przed śmiercią (ostatnia notatka pochodzi z 25 września 1855 r., a Kierkegaard zmarł 11 listopada 1855 r.). Kierkegaard zanotował w nim wszystkie istotne wydarzenia ze swojego życia: spotkania, rozmowy, reakcje prasy na jego publikacje, swoje reakcje na opinie innych itd.2. Podpisując się własnym imieniem i nazwiskiem, nie pseudonimem, wypowiadał swoje poglądy i swój stosunek do poglądów autorów pseudonimowych. Bez uwzględnienia tej relacji, w czym pomoc Dziennika jest niezbędna, nie można prawidłowo ustalić poglądów Kierkegaarda na temat wielu kluczowych problemów. (...)3. W Dzienniku daje się prześledzić, choć nie jest to rzeczą łatwa, duchowy i intelektualny rozwój samego Kierkegaarda, a wraz z nim ewolucje głównych idei filozoficznych i religijnych. Autor Dziennika w tym względzie nie był podobny do Kartezjusza, który swe Medytacje zredagował po latach przemyśleń. O wiele bardziej podobny był do Husserla, który każdą myśl na bieżąco zapisywał na fiszkach.4. W Dzienniku pojawia się wiele idei, jakby w zarodku, które jednak nigdy potem nie zostały rozwinięte. Wiele innych natomiast pod postacią pierwszych szkiców dało początek takim dziełom jak: Okruchy filozoficzne, Bojaźń i drżenie czy Pojecie leku" (z Przedmowy).