Dymorfizm płciowy w morfologii ciała

Dymorfizm płciowy w morfologii ciała - Józef Tatarczuk

Dwupostaciowość organizmów, przejawiająca się zróżnicowaniem morfologicznym, fizjologicznym, psychicznym i społecznym mężczyzn i kobiet, określane mianem „dymorfizm” jest zjawiskiem powszechnie znanym i dla większości cech ulegającym ontogenetycznym wahaniom. Dymorfizm płciowy jako zjawisko w świecie przyrody budzi zrozumiałe zainteresowanie świata nauki oraz innych dziedzin życia, np. ergonomii, przemysłu odzieżowego, obuwniczego itp. Różnice morfofunkcjonalne między mężczyznami i kobietami wynikają z odmiennych funkcji związanych z przedłużeniem gatunku. Po urodzeniu różnice te są stosunkowo małe, lecz w większości cech już zaznaczone. W procesie ontogenetycznego rozwoju narastają szczególnie silnie w okresie dojrzewania płciowego, a w okresie starości ich wyrazistość zaciera się [Drozdowski 1997]. Odrębność płciowa w budowie kobiet zaznacza się między innymi swoistym typem otłuszczenia, niżej położonym środkiem ciężkości ciała, innymi jego proporcjami, krótszymi dźwigniami. Zróżnicowanie morfologiczne przejawia się przede wszystkim w masie ciała, wymiarach, proporcjach, składzie tkankowym ciała. Wśród licznych opracowań zajmujących się problematyką dymorfizmu płciowego bardzo rzadko podejmowano to zagadnienie w grupach dorosłych mężczyzn i kobiet o identycznej wysokości ciała. Wśród nielicznych prac należy wymienić opracowanie Gworysa i wsp. [2010; Malinowskiego i wsp. 2012], którzy badali różnice cech antropometrycznych wśród dzieci i młodzieży w wieku 7-18 lat. Obserwacje proporcji ciała w ujęciu dymorficznym reprezentatywnych grup są interesujące nie tylko ze względów teoretycznych, ale przede wszystkim praktycznym. Można spodziewać się, że wyjaśniłyby one miedzy innymi zagadnienia dotyczące zakresu i kierunku zróżnicowania międzypłciowego cech strukturalnych i funkcjonalnych u osobników dorosłych, o identycznej wysokości ciała, ale też dostarczyłyby informacji, czy zawsze kierunek zróżnicowania płciowego badanych cech jest bardziej wyrazisty u mężczyzn. Celem niniejszej monografii jest określenie wielkości dymorfizmu płciowego w morfologii ciała przyszłych studentów wychowania fizycznego w grupach o jednakowej wysokości ciała.