Diabeł Polskie w Rzeźbie i legendzie

Diabeł Polskie w Rzeźbie i legendzie - Wiktoryn Grabczewski

„Diabeł polski w rzeźbie i legendzie” Wiktoryna Grabczewskiego to praca poświęcona ludowym wyobrażeniom diabła w kulturze polskiej, ze szczególnym naciskiem na rzeźbę sakralną i podania ludowe. Autor pokazuje diabła nie jako jednolitą, abstrakcyjną postać z teologii, lecz jako barwny, zmienny i silnie „uczłowieczony” motyw obecny w wyobraźni ludu, który przybierał lokalne cechy, stroje i zachowania. W rzeźbie ludowej diabeł bywa groteskowy, karykaturalny, często wręcz śmieszny, co oswajało zło i czyniło je mniej groźnym, a jednocześnie pełniło funkcję dydaktyczną – przypominało o karze za grzechy, chciwość czy pychę. Grabczewski analizuje, jak legendy i opowieści ludowe wpływały na formę rzeźb, a rzeźby z kolei utrwalały konkretne wyobrażenia diabła w świadomości społecznej. Diabeł w tych przedstawieniach jest sprytny, ale nie wszechmocny, często przegrywa z prostym chłopem lub zostaje ośmieszony, co odzwierciedla ludową potrzebę moralnej sprawiedliwości i wiary w przewagę dobra nad złem. Całość ukazuje diabła jako ważny element polskiego folkloru, będący nie tylko symbolem zła, lecz także nośnikiem humoru, przestrogi i lokalnej tradycji artystycznej.