Dominikanie w środkowej Europie w XIII XV wieku

Dominikanie w środkowej Europie w XIII XV wieku - Jerzy Kłoczowskiego

Odmienny, ale nie mniej charakterystyczny aspekt średniowiecznego chrześcijaństwa zachodniego prze­jawił się w działalności zakonu dominikanów. Bezpo­średnim celem nowego zgromadzenia zakonnego, za­łożonego w 1216 roku przez Dominika Guzmana, a opartego na regule Augustyna, było tępienie herezji albigensów, dalszym zaś obrona czystości wiary i doktryny chrześcijańskiej. Zakon ten w założeniu był zakonem żebrzącym, tak jak franciszkanie, ale przestrzegał zasady ubóstwa tylko w stosunku do poszczególnych osób, a nie w stosunku do wspólnoty zakonnej i w krótkim czasie stał się jednym z naj­bogatszych zakonów. Największym atutem w ręku za­konu było kierownictwo trybunałami inkwizycji, prze­kazane mu przez papieża Grzegorza IX w 1232 roku. To zadecydowało o historii i potędze dominikanów, którzy jako oficjalni cenzorzy prawowierności koś­cielnej stali się ucieleśnieniem grozy i okrucieństwa. Pierwotny cel Dominika, by nawracać ludzi słowem i przykładem, zaczęto realizować poprzez więzienia, tortury i ogień na stosie.