Dom nad Nysą

Dom nad Nysą - Kazimierz Wóycicki

W dziejach miast odczytać można wielką historię całych narodów i cywilizacji. Zawierają one w sobie także coś więcej. W tych lokalnych historiach odczytać można niepowtarzalną konkretność ludzkich dziejów, zbliżyć się do szczegółu ludzkiego życia. Dlatego „małe historie" nie są tylko lustrzanym odbiciem tych „wielkich". Toczą się też czasem nieco odmiennym i własnym rytmem, który najlepiej odczuwa ten, kto jest związany ze swoją małą ojczyzną. W przypadku Zgorzelca/Görlitz jest to jeszcze bardziej skomplikowane. Bardziej niż gdzie indziej interweniowała tutaj „wielka historia". Bez uwzględnienia tragicznych dziejów II wojny światowej, polityki mocarstw z konferencją poczdamską, decyzji o przesunięciach granic, wreszcie elementarnej wiedzy o dziejach i upadku komunizmu trudno zrozumieć głębiej najświeższą przeszłość miasta nad Nysą Łużycką. Na tym tle losy poszczególnych ludzi rysują się jeszcze bardziej wyraziście i dramatycznie.