Dialogi Seneka

Dialogi Seneka - Lucjusz Anneusz Seneka

Wszystkie ważniejsze pomysły filozoficzne Augustyna pojawiają się już w jego pierwszych pismach, którym nadał formę dialogów. Bo też filozofia, której jedynym celem jest osiągnięcie osobistego szczęścia, kształtuje się według tego Ojca Kościoła w dialogu, czyli rozmowie: najpierw w rozmowie z sobą samym (łac. "soliloquia"), potem z kimś drugim. Jedna i druga prowadzą do wniosku, że źródłem poznania jest sam Bóg, wewnętrzny i prawdziwy nauczyciel, oświecający nas drogą iluminacji, której nam udziela, a jedynym podmiotem poznającym jest nasza rozumna i nieśmiertelna dusza. Głównym przedmiotem filozofii staje się zatem Bóg oraz dusza i na nich powiniem się skupiać przede wszystkim wysiłek poznawczy człowieka. Do poznania prawdy potrzebne jest wewnętrzne skupienie. Dusza nie tworzy sama prawdy; mimo swej wzniosłości jest ona wobec niej bytem niekoniecznym i stworzonym, odbiera ją i przyjmuje w sposób nieprzymuszony z zewnątrz, ale pewność poznania uzyskuje - jak później u Kartezjusza - z niewzruszonej pewności własnego myślenia.