Czy ja jestem mordercą

Czy ja jestem mordercą - Calel Perechodnik

„Czy ja jestem mordercą” Calela Perechodnika nie jest zasadniczo literaturą. Nie jest to powieść pisana dla krytyków ani w oczekiwaniu na reakcję czytelników. To zapis wydarzeń dokonany przez człowieka, który usiłuje zrozumieć, co się z nim stało i w którym momencie popełnił coś niewybaczalnego. To rachunek sumienia. Bez upiększeń i koloryzowania. Perechodnik zaczął pisać swoje wspomnienia w Warszawie, gdzie ukrywał się aż do śmierci; został zamordowany przez hitlerowców w czasie tłumienia powstania sześciu tysięcy Żydów pozostałych w getcie zamieszkanym na początku wojny przez pięćset tysięcy ludzi. Miał o czym pisać, gdyż nie tylko był obserwatorem wydarzeń, ale także ich czynnym uczestnikiem: pełnił rolę policjanta żydowskiego Judenratu w otwockim getcie. Jako policjant uczestniczył w likwidacji tego getta. Obserwował rozstrzelanie dwóch tysięcy otwockich Żydów i wywóz pozostałych przy życiu do Treblinki. A przy tym zrobił rzecz niewyobrażalną, z którą usiłuje się zmierzyć w swoich wspomnieniach: wsadził do pociągu jadącego do obozu koncentracyjnego całą swoją rodzinę, włącznie z żoną i dwuletnią córką. To jest zasadniczy temat jego rozważań.