Czasownikowa teoria dobra

Czasownikowa teoria dobra - Andrzej Jarczewski

Czasownikowa teoria dobra – druga książka twórcy filozofii czasownikowej w Wydawnictwie Naukowym „Śląsk” (poprzednio była to Prawda po epoce post-truth). Nowe podejście do podstawowych problemów filozofii wynika z przekonania autora, że skoro mózg człowieka inaczej przetwarza rzeczowniki niż czasowniki, to niewykluczone, że istnieją pojęcia, jak m.in. ‘prawda’, ‘dobro’, ‘piękno’, ‘wolność’, których nie da się zrozumieć rzeczownikami i należy badać je, korzystając z czasowników (et vice versa). Autor – językoznawca, a zarazem informatyk – korzysta z inspiracji interdyscyplinarnych. Wzorem fizyki wprowadza rozróżnienie na kategorie skalarne i wektorowe. Skalary (np. wolność, edukacja, prawda w nauce, demokracja) nie są zorientowane na dobro, definiowane w tej pracy czasownikowo: „nie umrzeć i nie cierpieć”. Z kolei wektory (państwo, wychowanie, prawda w sądzie, odpowiedzialność) muszą mieć kierunek, wyznaczony fundamentalnymi prawami biernymi każdego człowieka, czyli właśnie: „nie umrzeć i nie cierpieć”. Filozofia czasownikowa jest propozycją zmiany paradygmatu (w sensie Kuhna) wobec kryzysu, w jakim znalazły się pojęcia rzeczownikowe: ‘prawda’ i ‘dobro’. Również inne wartości, wzajemnie wykluczające się, wymagają nowej metody rozstrzygania. Autor proponuje metodę czasownikową, właściwą dla epoki internetu, wędrówki ludów i konieczności dokonywania różnych uzgodnień między obcymi sobie lub skonfliktowanymi, dążącymi do sprzecznych celów cywilizacjami. Spis treści 1. Bierna strona praw człowieka 2. NUNC 3. Czasownikowa teoria możności 4. Imperatyw praw biernych 5. Kategorie skalarne i wektorowe 6. Demokracja skalarna 7. Wojna o kobiety 8. Ixodus 9. SOS. Ogrody dla Afryki 10. Rzeczywistość rozmyta 11. Unde malum 12. Wielowymiarowa koncepcja osoby we wspólnocie 13. Odpowiedzialność za dobro wspólne 14. O pomocniczości i dobru wspólnym 15. O nierówności, solidarności i sprawiedliwości 16. O miłości dobrej 17. Przeciw ‘zaufaniu’ i filozofii dialogu 18. Zasada doboru dobrego 19. O politycznej przyzwoitości 20. Podnosimy kontinuum 21. Społeczeństwo rozdarte i jego suzeren 22. Staraj się! 23. Czasownikowe treningi ważności 24. Czasownikowa teoria prawdy POSŁOWIE Streszczenie Summary Le résumé Zusammenfassung Indeks autorów