Czarny Dunajec i okolice

Czarny Dunajec i okolice - Feliks Kiryk

Książka niniejsza o dziejach Czarnego Dunajca powstała z inicjatywy władz administracyjnych i politycznych, skupionych w Radzie i Urzędzie miejscowej gminy. Dzięki temu dołączył Czarny Dunajec do powiększającej się ciągle grupy osad, które zdobyły się na opracowanie i opublikowanie swojej historii. Jest ona nad wyraz interesująca. Był Czarny Dunajec od swoich narodzin w połowie XVI stulecia miejscowością przyciągającą mieszkańców znacznej części Podhala, jako centrum dawnej parafii i klucza dóbr królewskich, stanowił ośrodek antyfeudalnego ruchu chłopskiego i był osadą miejską, której imię rozsławiły w krajach monarchii habsburskiej głośne jarmarki. Skupiał zawsze ludność pracowitą i przedsiębiorczą, której nie brakowało nigdy odwagi i fantazji, a także gorącego umiłowania stron ojczystych. Nie były one w stanie zapewnić chleba wszystkim, którzy się tu urodzili. Wielu musiało poszukiwać pracy i środków utrzymania, najpierw przeważnie na Węgrzech i w innych krajach austriackich, a od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku coraz liczniej w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Nie ma wielkiej przesady w stwierdzeniu, że w Chicago i innych ośrodkach miejskich oraz wiejskich USA żyje druga połowa czarnodunajczan, nie zapominająca jednak o kraju swoich przodków i wspomagająca żyjących tu bliskich, nie tylko pod względem materialnym. Losy powojenne rzuciły niemało mieszkańców Czarnego Dunajca do krajów Europy Zachodniej, a także rozproszyły ich po wielu dzielnicach Polski. Dostrzegamy w nich, na równi z obecnymi mieszkańcami Czarnego Dunajca, czytelników naszego dzieła, które winno wzmocnić jeszcze ? jak sądzimy ? nici łączności z trzecim (po Nowym Targu i Zakopanem) największym centrum Podhala, podbudowując poczucie satysfakcji, że owa ?mała ojczyzna" identyfikowana z miejscem pochodzenia, jest ciągle osadą i regionem rozwijającym się.