Autentyczność Bożego Grobu w Jerozolimie

Autentyczność Bożego Grobu w Jerozolimie - Stanisław Narcyz Klimas

Praca zawiera siedem rozdziałów: pierwszy analizuje źródła (Stary i Nowy Testament, literaturę międzytestamentalną, źródła pogańskie, żydowskie, a także muzułmańskie) dotyczące ukrzyżowania i pochówku w ogóle, a Jezusa w szczególności. Drugi rozdział zajmuje się sprawą topografii miejsca ukrzyżowania i pochówku Chrystusa, bada nazwę i pochodzenie toponimu aż po szeroko dyskutowaną kwestię przebiegu ówczesnych murów Jerozolimy, poza którymi nastąpiła śmierć i pogrzeb Pana. Trzeci rozdział omawia żydowskie tradycje związane ze świątynią (jako miejsca stworzenia Adama, ofiary Izaaka i Melchizedeka), które chrześcijanie przenieśli na miejsce śmierci Jezusa, oraz ich znaczenie teologiczne. Rozdział czwarty jest najbardziej sporny i najdłuższy. Rozpatruje się w nim budowle wzniesione w tym miejscu, kult, jaki się tam rozwijał w podanym okresie, począwszy od budowli przed- i pokonstantyńskich (325), przez odbudowę Modesta po najeździe perskim (614), aż po Al-Hakima (1009), zestawiając ze sobą źródła pisane i wyniki prac archeologicznych w tym miejscu. W rozdziale piątym jest mowa o krzyżu (kult, symbolika, odnalezienie Drzewa, obchody liturgiczne ku jego czci). Rozdział szósty poświęcony jest pielgrzymkom do naszego sanktuarium od czasów biblijnych aż do pełnego rozwoju ruchu pielgrzymkowego (do wieku X) wraz ze świadectwami pisanymi pomagającymi odtworzyć sanktuarium. W ostatnim rozdziale ukazane są różne przedstawienia Bożego Grobu znalezione w eulogiach, na sarkofagach, relikwiarzach, mozaikach ściennych i podłogowych, na różnych miniaturach ewangeliarzy, lekcjonarzy lub iluminowanych rękopisów i wreszcie przez różne budynki odtwarzające Boży Grób z Jerozolimy. Na końcu rozdziałów drugiego, czwartego i siódmego są rysunki i zdjęcia, które mogą ułatwić zrozumienie opisu sanktuarium. Kompleks Golgoty i Bożego Grobu nie został w pełni przebadany pod kątem archeologii. Jego waga i wartość ze względu na jego starożytność i doniosłość sprawiają, iż to sanktuarium jest najważniejsze dla chrześcijaństwa, nie tylko ze względu na działalność budowlaną z początków chrześcijaństwa, ale także ze względu na kult sprawowany przez chrześcijan. Jakikolwiek postęp w poznaniu jego stanu pierwotnego rzuca nowe światło na początki i elementy artystyczne pierwotnej architektury chrześcijańskiej. Żaden zabytek nie był tak skrupulatnie badany pod tyloma aspektami, proponując różne rozwiązania, hipotezy i rekonstrukcje, aby odkryć strukturę archeologiczną i architektoniczną sanktuarium. Z drugiej strony, aby podkreślić historyczną wagę czci okazywanej Bożemu Grobowi w starożytności chrześcijańskiej, od I do X wieku, trzeba uwypuklić nieprzerwaną ciągłość tradycji przekazywanej z pokolenia w pokolenie, począwszy od ewangelistów poprzez łańcuch biskupów judeochrześcijańskich, Jakuba, Symeona itd., aż po Hadriana, a następnie biskupów pogańskich, Marka, Narcyza, Makarego, wspartych wiadomościami przekazanymi przez pielgrzymów i świadectwami celebracji liturgicznych, aż do X w. Dzieło mojego współbrata o. Narcyza wpisuje się w trwającą przeszło 800 lat misję franciszkanów w Ziemi Świętej: opiekować się i strzec pamięci o prawdziwej historii miejsc świętych. Przystępny język książki i ciekawie prowadzona narracja powodują, że pozycja ta ma szansę trafić nie tylko do specjalistów, ale i do szerokiego grona odbiorców. Ufam, że lektura książki przyczyni się zarówno do poszerzenia wiedzy, jak i pogłębienia wiary czytelników.