Atlas Dawnej Architektury ulic i placów Warszawy Śródmieście historyczne Tom 4

Atlas Dawnej Architektury ulic i placów Warszawy Śródmieście historyczne Tom 4 - Jarosław Zieliński

Warszawa, miasto stołeczne Warszawa[] (m.st. Warszawa) – stolica Polski i województwa mazowieckiego[5], największe miasto w kraju, położone w jego centralnej części[6], na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Prawa miejskie uzyskała przed 1300[]. W 1569 mocą unii lubelskiej Warszawa została ustanowiona miejscem obrad sejmów Rzeczypospolitej Obojga Narodów[a]. Od 1573 odbywały się tam wolne elekcje. Po 1596 do Warszawy przeniesiono dwór królewski i urzędy centralne, a w 1611 w rozbudowanym Zamku Królewskim na stałe zamieszkał król Zygmunt III Waza. Miejsce obrad sejmików generalnych województwa mazowieckiego i sejmików ziemskich ziemi warszawskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku[8]. Warszawa jest największym miastem w Polsce pod względem liczby ludności i powierzchni[1]. Jest również jedynym polskim miastem, którego ustrój jest określony odrębną ustawą. Od 2002 jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu[9]. W jej skład wchodzi 18 jednostek pomocniczych – dzielnic m.st. Warszawy[10]. Warszawa jest ważnym ośrodkiem naukowym, kulturalnym, politycznym oraz gospodarczym. Tutaj znajdują się siedziby m.in. Prezydenta RP, Sejmu i Senatu, Rady Ministrów oraz Narodowego Banku Polskiego. Warszawa jest także siedzibą agencji Frontex, odpowiedzialnej za bezpieczeństwo granic zewnętrznych Unii Europejskiej, oraz Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR), agendy OBWE. Warszawa została wyróżniona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari[11], Orderem Krzyża Grunwaldu I klasy[12][13], Krzyżem Niepodległości z mieczami[14] i Warszawskim Krzyżem Powstańczym[15]. W 2020 think tank Globalization and World Cities (GaWC), badający wzajemne stosunki pomiędzy miastami świata w kontekście globalizacji zaliczył Warszawę do kategorii Alpha-[16]