Antoni Malczewski

Antoni Malczewski - Maria Dernałowicz

„Maria” Antoniego Malczewskiego to pierwsza powieść poetycka polskiego romantyzmu. Bardzo widoczna jest analogia między przedstawioną w niej historią a wydarzeniem autentycznym – zbrodnią dokonaną 13. lutego 1771 r. na Gertrudzie Komorowskiej (pierwszej żonie Szczęsnego Potockiego). Morderstwo było wynikiem działania Franciszka Salezego Potockiego, który dążył do unieważnienia małżeństwa. Nakazał on porwać synową i umieścić ją w klasztorze (pod okiem przeoryszy wywodzącej się z rodu Potockich). Aby uciszyć przestraszoną kobietę, napastnicy przykryli ją futrami, co doprowadziło do śmierci. Fabuła „Marii” Antoniego Malczewskiego jest bardzo podobna, ale toczy się w XVII w. na Ukrainie. Syn zamożnego wojewody – Wacław – potajemnie poślubił córkę Miecznika – Marię. Gdy młodzieniec wyruszył na wyprawę wojenną, do zamku ojca dziewczyny przybywają Maski nasłane przez wojewodę i uśmiercają ukochaną jego syna. Nawet pośpieszny powrót Wacława nie pozwala mu już uratować małżonki. Główną cechą dzieła Antoniego Malczewskiego jest jego niepowtarzalny nastrój. Poeta w sposób doskonały zniekształca rzeczywistość, która staje się mroczna i pełna wszechobecnych zagrożeń. Uderzający jest...