Życie słowiańskie nr 1-2 1947 r.

Życie słowiańskie nr 1-2 1947 r. - Praca Zbiorowa

Osiedla leżą jedne za drugimi wzdłuż rzek i łączą się ze sobą, tak że nie ma pomiędzy nimi żadnej znaczniejszej przerwy, a wszędzie w sąsiedztwie są lasy, błota i szuwary
Pseudo-Maurycy

Słowianie zakładali osady na urodzajnych terenach w pobliżu rzek lub jezior, często na niewielkich wzniesieniach, w bliskim sąsiedztwie lasu. Zasiedlali praktycznie wyłącznie tereny nizinne (do 350 m n.p.m.). Osady były dość małe. Najczęściej składały się z kilku, nierównomiernie rozmieszczonych, budynków mieszkalnych i obiektów gospodarczych.
Za domy mieszkalne najczęściej służyły ziemianki lub półziemianki, zwykle nie przekraczające 25 m² powierzchni. Od VII wieku zaczęły jednak dominować naziemne budowle mieszkalne. W jednym narożniku znajdował się kamienny piec lub palenisko. W chatach lub obok nich kopano jamy na piwniczki, spichlerze oraz doły na odpadki. Nie wiadomo, jak wyglądało wyposażenie domów w tym okresie. Oprócz obiektów zagłębionych w ziemię, na terenie osady występowały także budowle naziemne, różnego rodzaju jamy zasobowe, studnie, paleniska oraz piece, na przykład do pieczenia chleba.

Słowiańszczyzna w IX – X wieku
Stopniowy rozwój gospodarczy oraz kształtowanie się elit plemiennych, pod wpływem wzorców napływających z zewnątrz, zapoczątkowało przemiany, które w kolejnych wiekach doprowadziły do rozwoju wyspecjalizowanych osiedli handlowo-produkcyjnych. Od IX wieku w ośrodkach grodowych zaczęła skupiać się ludność, między innymi wyspecjalizowani rzemieślnicy. Część z  tych grodów stała  się zalążkami pierwszych miast.