Źródło postępu technicznego w kaptalizmie, 1947 r. - Maurycy Anhalt
Wilhelm był jedynym synem landgrafa Hesji-Kassel Wilhelma IV Mądrego i Sabiny, córki księcia Wirtembergii Krzysztofa. Był gruntownie wykształcony (zarówno w zakresie polityki i prawa, jak i astronomii, matematyki, nauk przyrodniczych); w młodym wieku zdał egzaminy końcowe fakultetu teologicznego i filozoficznego na uniwersytecie w Marburgu. Opanował liczne języki, bardzo cenił sztuki piękne, teatr, muzykę i poezję, sam też wykazywał się talentami w tym zakresie (stąd jego własne poetyckie próby w różnych językach, tłumaczenia, dramaty, a także kompozycje muzyczne).
W 1592 r. odziedziczył po ojcu tron księstwa Hesji-Kassel. Nie szczędził środków w celu zapewnienia wspaniałości swemu dworowi i wspierania artystów. Zapraszał do Kassel angielskie trupy teatralne, a w 1606 wzniósł w swej siedzibie nawet teatr nazwany Ottoneum (pierwszy stały teatr w Niemczech). Ściągał włoskich śpiewaków i instrumentalistów (działał na jego dworze także Heinrich Schütz). W 1598 r. Maurycy założył w Kassel szkołę dla dzieci heskiej szlachty, Collegium Mauritianum, w celu przygotowania ich do służby państwowej, i sam stworzył podstawę programową i był autorem części podręczników. Założył pierwszą drukarnię w Kassel. Dwór Maurycego stał się też ośrodkiem alchemii. Książę pozostawał w kontaktach z najwybitniejszymi naukowcami swoich czasów, m.in. Tychonem Brahe, Willebrordem Snelliusem i Johnem Dee.
Wydatki związane z mecenatem artystycznym, organizowaniem bardzo licznych imprez na dworze i podróży, wznoszeniem budowli spowodowały poważne nadszarpnięcie stanu finansów małego księstwa. Czynione przez Maurycego próby zwiększenia dochodów nie dały sukcesu. Maurycy podjął kilka nieudanych prób zbrojnego poszerzenia terytorium księstwa (pierwsza porażka skłoniła go do reformy wojska heskiego polegającej na zastąpieniu najemników rodzajem pospolitego ruszenia; zmiana ta jednak nie sprawdziła się w praktyce) – były to jednak zmagania na niewielką skalę. W 1604 r., po śmierci stryja Ludwika IV, landgrafa Hesji-Marburg, który nie pozostawił męskiego potomka, Maurycy wystąpił o dziedziczenie tej dzielnicy Hesji. Jednak i tu poniósł porażkę w zmaganiach z kuzynem, Ludwikiem V Wiernym z Hesji-Darmstadt, m.in. z powodu swoich tendencji do kalwinizmu wobec panującego w Hesji luteranizmu. Były one widoczne od 1603 r., gdy poślubił Julianę z Nassau-Siegen, która znacząco wzmocniła stronnictwo kalwińskie; odtąd stopniowo wprowadzał w księstwie reformy w duchu tego wyzwania (m.in. ogłoszone przezeń w 1605 r. Verbesserungspunkte). Budziło to niezadowolenie szlachty, w większości opowiadającej się po stronie luteranizmu. Innym powodem niezadowolenia było faworyzowanie przez władcę cudzoziemców.
