Ziemia łódzka w ogniu

Ziemia łódzka w ogniu - Władysław Bortnowski

Dwie ostatnie dekady listopada oraz początek grudnia 1914 r. były dla ziemi łódzkiej czasem najkrwawszych wydarzeń w jej dziejach. Zapisały się one na kartach historii jako Operacja Łódzka, bitwa pod Łodzią lub bitwa pod Brzezinami. Jej znaczenie dostrzeżono już w okresie międzywojennym, kiedy została określona przez Borysa Szaposznikowa (uczestnik bitwy łódzkiej, sztabowiec 2 Armii) najbardziej złożoną operacją manewrowego okresu Wielkiej Wojny. Obecnie została uznana przez historyków za największą operację manewrową I wojny oraz pierwszy „blitzkrieg” na wschodzie. Źródła historyczne podają różne daty Operacji Łódzkiej. Najczęściej za początek przyjmowany jest dzień 11 listopada, gdy wojska niemieckie, w wyniku przejęcia rosyjskich planów militarnych, rozpoczęły atak z rejonu Torunia na Kutno; natomiast za zakończenie przyjmuje się 6 grudnia, kiedy wojska niemieckie wkroczyły do Łodzi. W tym okresie działaniami militarnymi objęta była ponad połowa obecnego województwa łódzkiego: od linii Warty, poprzez Łęczycę, Łowicz, Piotrków Trybunalski w kierunku południowym, aż do granicy z obecnym woj. świętokrzyskim.