Zbrodnia Stalina w Katyniu

Zbrodnia Stalina w Katyniu - Peter Johnsson

Peterowi Johnsson udało się w oparciu o dokumenty dostępne od kilkudziesięciu lat w fascynujący sposób opisać historię zbrodni w Katyniu. Książka jest, cytując pierwsze recenzje jakie ukazały się w Szwecji, nie tylko relacją wydarzeń, jest opowieścią o tym jak można używać historii lub jej nadużywać. Czytelnik śledzi przebieg wypadków od początku, od wybuchy drugiej wojny światowej aż do rozpraw sądowych w Strasburgu. Autor opisuje przebieg rozpraw w Trybunale w Norymberdze, jak również dobrze udokumentowane badania z połowy lat 50. przeprowadzone przez amerykański Kongres. Nowością dla polskiego czytelnika będzie wgląd w korespondencję pomiędzy przedstawicielami Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w Genewie i stalinowskim ministrem spraw zagranicznych – Mołotowem, w której Czerwony Krzyż dopytuje się o losy zaaresztowanych więźniów. Wymiana listów rozpoczęła się tydzień po ataku Sowietów na Polskę. Czytelnika może zdumiewać rozdział o tym jak przedstawiciele biura politycznego polskiej partii komunistycznej wpierani przez radzieckiego ambasadora w Sztokholmie, zwrócili się do Olofa Palme, ówczesnego premiera Szwecji, z prośbą o zablokowanie inicjatywy wzniesienia pomnika ku czci ofiar Katynia w Sztokholmie. Peter Johnsson jest w Szwecji jednym z najbardziej znanych znawców Polski i Europy Wschodniej. W latach 1980–2015 pracował jako korespondent dla skandynawskich mediów: 30 lat dla gazety „Göteborgs-Posten”, 15 lat dla kanałów szwedzkojęzycznych fińskiego Yle – publicznego nadawcy radiowo-telewizyjnego. Od roku 1984 mieszka na stałe w Warszawie. Wydał kilka książek o Polsce i Ukrainie, m.in. obszerną Historię Polski, jak również pierwszą w języku szwedzkim Historię Ukrainy. Ostatnia książka to Polen! Quo Vadis? O Polsce w dzisiejszej Europie. Peter Johnsson współpracuje również m.in. z Forum for Living History w Sztokholmie i ze Szwedzkim Instytutem ds. Międzynarodowych. W 1992 r. otrzymał od prezydenta Lecha Wałęsy medal za swoją działalność na rzecz opozycji demokratycznej w komunistycznej Polsce. Prezentowana obecnie polskim czytelnikom książka Zbrodnia Stalina w Katyniu została w roku 2010 wyróżniona przez szwedzkie gazety „Svenska Dagbladet” i „Aftonbladet” jako jedna z trzech najlepszych książek roku w dziedzinie literatury faktu. Za swoją działalność literacką Peter Johnsson otrzymał w tym samym roku Nagrodę Polonii Szwedzkiej przyznawaną przez redakcję „Nowej Gazety Polskiej”. Książka jest ilustrowana i zawiera zdjęcia archiwalne.