Założenia rezydencjonalno folwarczne na Dolnym Śląsku

Założenia rezydencjonalno folwarczne na Dolnym Śląsku - Renata Gubańska

"Dolny Śląsk jest regionem wyróżniającym się korzystnymi warunkami zarówno glebowymi, jak i klimatycznymi. Urodzajne ziemie, stosunkowo krótkie zimy oraz ciepłe miesiące letnie wpłynęły na przekształcenie obszaru w krainę typowo rolniczą. Już we wczesnym średniowieczu na tym terenie intensywnie rozwijała się gospodarka agrarna. Na przestrzeni wieków rozwój ów znalazł odzwierciedlenie nie tylko w bezpośredniej uprawie czy też hodowli, ale także w zapewnieniu odpowiedniej bazy gospodarczej.

W skład wspomnianego zaplecza wchodziły różnego rodzaju budynki, których funkcja była dostosowywana indywidualnie do potrzeb wybranego gospodarstwa. W zależności od prowadzonej działalności dominował właściwy typ zabudowy, tzn. jeżeli głównie zajmowano się uprawą roli - występowały przede wszystkim budynki o funkcji magazynowej (spichlerze, stodoły), w przypadku nastawienia wybranego gospodarstwa na hodowlę - przeważały zabudowania inwentarskie (obory, owczarnie, chlewnie, kurniki itp.). To właśnie obiekty, stanowiące zaplecze produkcji rolnej gospodarstw wielkoobszarowych, nazwano folwarkiem. Należy pamiętać, że właściciele ziemscy bardzo często budowali swoje siedziby mieszkalne na terenie folwarku lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Rezydencje otaczano przemyślanymi założeniami ogrodowymi, parkowymi bądź ogrodowo-parkowymi. Powstawały w ten sposób wspaniałe zespoły dworsko- lub pałaco-folwarczne, które licznie zachowały się na terenie Dolnego Śląska, od wieków kształtując i wywierając wpływ na krajobraz wiejski..."