Za głosem dumy 1929 r.

Za głosem dumy 1929 r. - Irena Mrozowicka

Zofia Mrozowicka urodziła się w zamożnej rodzinie ziemiańskiej w Sieczkowie jako córka Stanisława i Eugenii z Załęskich. Siostrą Marii była pisarka Irena Mrozowicka (ps. „Nagoda”). Po 1863 rodzina zmuszona była sprzedać majątek i przenieść się około 1872 roku[3] do Lwowa. Mrozowicka wykształcenie zdobywała w domu, zaś w wieku 16 lat, po zdaniu egzaminów na nauczycielkę szkół wydziałowych, rozpoczęła pracę pedagogiczną. Wykształcenie uzupełniała we Lwowie, biorąc udział w wykładach uniwersyteckich. Od 1876 publikowała we lwowskich czasopismach „Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny” i „Ruch Literacki”. W 1893 założyła pismo dla młodzieży „Wiek Młody”, które do 1900 redagowała samodzielnie, a następnie do 1903 razem z siostrą Ireną. W tym czasie, dzięki odziedziczeniu dużego majątku, mogła skupić się na pracy literackiej i spo­łecznej. W 1905 była współzałożycielką Związku Teatrów i Chórów Włościańskich, dla którego zbierała teksty pieśni lu­dowych i układała obrazki sceniczne. Zainicjowała też wydawnictwo „Poradnik Teatrów i Chórów Włoś­ciańskich”. Współpra­cowała z licznymi czasopismami lwowskimi, warszawskimi, krakowskimi, wileńskimi, poświęcony­mi wychowaniu dzieci i młodzieży. Organizowała obchody rocznic narodowych. Była założycielką i przewodniczącą instytucji Ochrona Dziecka[4]. Pochowana została na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

Pseudonimy
W opracowaniach można spotkać rozbieżne informacje, których pseudonimów używała Zofia, a których Irena. Dotyczy to zwłaszcza pseudonimów „Iza” oraz „Nagoda”. Słownik pseudonimów pisarzy polskich. XV w. – 1970 r. (1996) podaje, że Zofia używała pseudonimów „Iza; Z.M.; Z.Mr.; Zofia M.”, pseudonimu „Nagoda” używała jej siostra Irena, zaś przypisywanie pseudonimu „Iza” Irenie jest błędne[5]. Takie same pseudonimy przypisuje Zofii przewodnik bibliograficzny Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski (2002). W dawniejszych publikacjach można spotkać informacje, że pseudonimu „Iza” używała Irena[7][8], zaś „Nagoda” – Zofia