Wyższa Szkoła Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie 1922-1982

Wyższa Szkoła Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie 1922-1982 - Otton Lipkowski

12 VII 1922 (Dz. Urz. MWRiOP, nr 24/93, poz. 300) - założenie Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej: w wyniku połączenia Seminarium Pedagogiki Specjalnej i Instytutu Fonetycznego (kierowanego przez Tytusa Benniego) utworzono Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej (dalej PIPS). Organizacyjnie PIPS podlegał zwierzchnictwu MWRiOP (Dz.Urz. WRiOP, nr 26, poz. 291 z 1922r.)

Zgodnie ze statutem podstawowym zadaniem PIPS było kształcenie i dokształcanie czynnych zawodowo nauczycieli-wychowawców szkół podstawowych i szkół średnich w specjalnościach obejmujących: „głuchych, niewidomych, upośledzonych umysłowo, upośledzonych moralnie i kalekich” oraz „prowadzenie badań naukowych”.

W pierwszym roku naukę w Instytucie rozpoczęło 26 słuchaczy. Kurs nauczania trwał 1 rok po czym absolwent otrzymywał tymczasowe zaświadczenie. Dopiero po napisaniu pracy dyplomowej w ciągu następnego roku (warunkowo przedłużano czas do 3 lat) i jej przyjęciu, absolwenci otrzymywali dyplom nauczyciela szkoły specjalnej.

Wśród pierwszych wykładowców Instytutu znaleźli się wybitni naukowcy, lekarze, psychiatrzy, neurologowie: Józefa Joteyko, Tytus Benni, Janusz Korczak, Władysław Sterling, Michał Wawrzynowski, Witold Łuniewski, Jan Bogdanowicz, Halina Koneczna i Halina Jankowska.

Początkowo PIPS mieścił się w gmachu Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych przy Placu Trzech Krzyży w Warszawie, następnie w Alejach Ujazdowskich 20, wreszcie przy ul. 3 Maja 18 w Warszawie (do wybuchu II wojny światowej).

Instytut dysponował własną biblioteką, pracownią Psychopedagogiczną, specjalistyczne poradnie (Ortofoniczna oraz Pedagogiki Leczniczej) oraz Muzeum Szkolnictwa Specjalnego /w latach 1959-1970 znane pod nazwą Muzeum Pedagogiki Specjalnej)

W końcu lat 20. w PIPS kształciło się 220 słuchaczy, w tym: 130 w dziale upośledzonych umysłowo, 40 w dziale głuchoniemych, 30 jako wychowawcy zakładów dla moralnie zaniedbanych i 20 w dziele niewidomych.

Do 1. 09. 1939 r. Instytut wykształcił 660 nauczycieli i wychowawców szkół i zakładów specjalnych.

Wojna i okupacja (1939-1945)
Na skutek wojny PIPS wstrzymał działalność już we wrześniu 1939r. Na przełomie 1943/1944 r. próbowano zorganizować pracę konspiracyjną.

Na skutek zbombardowania całkowitemu zniszczeniu uległ gmach w którym mieścił się PIPS przy ul. 3 Maja 18 w Warszawie. Całkowitemu zniszczeniu uległ księgozbiór, pomoce naukowe, wyposażenie Muzeum Szkolnictwa Specjalnego, szkoły ćwiczeń, wyposażenie pracowni. W trakcie działań wojennych i okupacji, poniosły śmierć co najmniej 64 osoby związane z Instytutem (wykładowcy, personel, wychowankowie PIPS), w tym: dr Halina Jankowska, dr Janusz Korczak, dr Witold Łuniewski, dr Stanisław Rychliński, dr Jakub Segał, dr Władysław Sterling, Michał Wawrzynowski, Stanisław Bytnar, Konrada Remiszewska, Maria Szubertowa, Jerzy Laskowski, Zygmunt Kurletto, Aleksander Manczarski.