Wyprawa Cyrusa

Wyprawa Cyrusa - Ksenofont

Późnym latem 401 r. p.n.e. wojsko greckie, złożone z trzynastu tysięcy ludzi, stanęło na równinach Mezopotamii, w pobliżu Babilonu. Byli to najemnicy, których zwerbował Cyrus, młodszy brat króla perskiego Artakserksesa II Mnemona, by z ich pomocą zdobyć tron królewski... Nie jest to książka żeglarska. To nie jest nawet książka o morzu. A przecież słowa „Thálatta! Thálatta! – Morze! Morze!”, wrzeszczane przez tysiące greckich żołnierzy, którzy po rocznej wyczerpującej wyprawie wreszcie ujrzeli zbawcze Morze Czarne, są cytowane zawsze, gdy trzeba dać przykład postawy traktującej morze, jako żywioł niosący bezpieczeństwo, ocalenie i życie. To okrzyk Greków jest wyrazem uwielbienia morza i żeglugi, a nie rzymska maksyma „Navigare necesse est, vivere non est necesse – żeglowanie jest rzeczą konieczną, życie – niekonieczną”, która tak naprawdę została wyrwana z kontekstu, bo wygłaszającemu ją, wg Plutarcha, Pompejuszowi chodziło o coś zupełnie innego, niż się zwykło uważać dziś.