Wybór pism Oddział V Powieści z czasów saskich 1888r

Wybór pism Oddział V Powieści z czasów saskich 1888r - Józef Ignacy Kraszewski

Książka zawiera 3 tytuły:
Hrabina Cosel
Brühl
Z siedmioletniej wojny

Hrabina Cosel (1680 – 1765) należy do najbarwniejszych postaci saksońskiej historii. Urodzona w 1680 roku jako Anna Konstancja von Brockdorff poślubiła w 1703 roku wysokiego urzędnika finansowego Adolfa Magnusa von Hoyma. Król August II Mocny usłyszawszy o jej wielkiej urodzie spowodował, że przyjechała do Drezna, a wkrótce namówił młodą piękność, by stała się jego oficjalną metresą. Jednak Anna Cosel obwarowała swą zgodę twardymi warunkami, po pierwsze rozwodem, a po drugie obietnicą króla, że w przyszłości zostanie jego legalną żoną. Przez wiele lat wiodła u jego boku prawdziwie bajkowe życie. Niestety, płocha natura króla połączona z intrygami dworskimi, zniszczyły jej szczęśliwy los, ale Cosel nigdy nie zgodziła się na utratę honoru, dlatego też jej późniejsze dzieje, choć tragiczne, są niezwykle ciekawe. Na tle galerii metres królewskich jej postać lśni jak gwiazda pierwszej wielkości.
Współczesne portrety przedstawiają ją z owalem twarzy nader kształtnym, noskiem małym, drobnymi ustami, oczyma wielkimi, czarnymi i niezmiernie wyrazistymi, z rysami delikatnymi, z bujnymi czarnymi warkoczami.

Brühl należy do najbardziej cenionych powieści historycznych J. I. Kraszewskiego. W bogatym dorobku literackim pisarza zajmuje szczególne miejsce. Przede wszystkim jako wybitne osiągnięcie artystyczne. Zwarta i przejrzysta kompozycja, znakomita kreacja postaci, intrygujące wątki fabularne, wiarygodnie naszkicowane tło historyczne i obyczajowe – oto najważniejsze zalety omawianego tu utworu. Mimo niepodważalnej samoistnej wartości literackiej Brühl wpisuje się jednak w szerszy kontekst beletrystyczny. Utwór ten stanowi bowiem nieodłączną część tzw. trylogii saskiej, która w sposób barwny i sugestywny opisuje czasy panowania Wettynów. Obydwa te względy – artystyczny oraz ideowy – miały zatem decydujący wpływ na realizację pomysłu kolejnej edycji Brühla, jak i całego – wspomnianego wyżej – „cyklu” powieściowego.

Opowiadanie nasze jest wstępem do życia Brühla, który aż do śmierci Augusta III władał Saksonią i Polską; potrafił się przerobić na polskiego szlachcica i odegrał, wedle słów własnych, jednę z najciekawszych ról ulubieńca, któremu szczęście służyło do zgonu. Szkoda by było ten ciekawy dramat psuć opowiadaniem jego treści. Brühl jest postacią historyczną, zarazem i typem swej epoki nadzwyczaj wybitnym: w Brühlu maluje się cały August III jak w zwierciadle.

​​​​​​​Z siedmioletniej wojny - Kraszewski po mistrzowsku przedstawił w powieści zakamarki życia dworskiego, ową atmosferę intryg, ambicji i zawiści, obyczaj, moralność i życie światowe sfer rządzących. Autor ukazał kryzys państwa, konsekwencje nie liczącej się z interesem narodu polityki absolutystycznego monarchy i dworskiej kamaryli. Kraszewski zainteresował się tutaj kilkoma miesiącami 1756 roku, poprzedzającymi bezposrednio wybuch "wojny siedmioletniej". Zajął się więc pisarz najistotniejszym dla osiemnastowiecznej dyplomacji problemem: osiągnięciem przez Prusy mocarstwowego stanowiska w Europie środkowej. W "Z siedmioletniej wojny" nie dał jednego batalistycznego obrazu, zakończył powieść na pierwszych działaniach wojennych we wrześniu i październiku 1756. Znakomicie natomiast ukazał intrygi dyplomatyczne, brutalność fryderykowskiej polityki, szpiegostwo itd.