Wybór pism Oddział IX Zarysy społeczne 1893 r.

Wybór pism Oddział IX Zarysy społeczne 1893 r. - Józef Ignacy Kraszewski

Józef Ignacy Kraszewski to urodzony 28 lipca 1812 roku w Warszawie pisarz, historyk, malarz, autor największej liczby książek i wierszy w historii polskiej literatury. Swoje dzieła publikował także pod pseudonimami, wśród których były: Bogdan Bolesławita, Kleofas Fakund Pasternak, Dr Omega, Kaniowa, JIK oraz B.B.
Urodził się w rodzinie ziemiańskiej jako najstarszy syn Jana i Zofii. Oboje rodzice stali się później pierwowzorami postaci literackich wykreowanych przez Kraszewskiego: ojciec w „Powieści bez tytułu” z 1855 roku, matka w „Pamiętnikach nieznajomego” z 1846 roku. Rodzina Kraszewskiego posługiwała się herbem Jastrzębiec.
Wychowywał się pod opieką babki i prababki w Romanowie w powiecie włodawskim. Potem uczył się w Białej Podlaskiej, w Lublinie, a do gimnazjum chodził w Świsłoczy; tam też zdał maturę.
W 1829 roku rozpoczął studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Wileńskiego, jednak bardzo szybko przeniósł się na literaturę. W tamtym czasie jako Kleofas Fakund Pasternak zaczął publikować pierwsze utwory w tygodniku „Bałamut” i w „Noworoczniku litewskim”. Był silnie zaangażowany w różne inicjatywy studenckie, łącznie z organizacją spisków. W 1830 roku wraz z grupą innych studentów został aresztowany i na ponad rok wtrącony do więzienia. Gdy wyszedł na wolność, dostał nakaz osiedlenia się w Wilnie. Tam stworzył „Wilno od początków jego do roku 1750”, czterotomową, popartą bardzo szczegółowymi badaniami źródłowymi historię miasta.
Kraszewski przeniósł się potem do rodzinnej wsi Dołhe, gdzie poślubił Zofię Woroniczównę. W 1838 roku oboje zamieszkali w Wołyniu. Tam zajmował się gospodarką, odbył też kilka podróży, w tym do Odessy i Kijowa, efektem których była książka „Wspomnienia Odessy, Jedyssanu i Budżaku”. Po kilku zmianach miejsca pobytu w 1853 roku rodzina przeniosła się do Żytomierza, gdzie Kraszewski pracował jako kurator szkolny, potem jako dyrektor Teatru Żytomierskiego, dyrektor Klubu Szlacheckiego i prezes Towarzystwa Dobroczynności.
Liczne pełnione funkcje nie przeszkadzały mu kontynuować twórczości literackiej. Pracował także jako redaktor w „Athenaeum”, „Tygodniku Petersburskim” oraz w „Gazecie Warszawskiej”.
Po przeprowadzce do Warszawy w 1859 roku został redaktorem „Gazety Codziennej”, odbywał także kolejne podróże poza granice kraju – gościł we Francji, w Belgii, we Włoszech i w Rosji. Był zaangażowany w polityczną działalność emigracji; jako przeciwnik powstania swoimi tekstami w gazecie starał się odwieść społeczeństwo od tego pomysłu.
W 1863 roku Kraszewski przeprowadził się do Drezna, gdzie objął kierownictwo nad powstańczą placówką dyplomatyczną. Jako Bogdan Bolesławita publikował w tamtym czasie powieści powstańcze. W 1865 roku dołączył do redakcji nowo powstałego pisma „Hasło” we Lwowie, jednak istniało ono zaledwie pół roku.
W 1866 roku zamieszkał w Krakowie, jednak gdy nie przyznano mu katedry literatury polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, wrócił do Drezna i tam założył drukarnię. Po jej zamknięciu, od 1873 roku skupił się na twórczości literackiej. W roku 1876 napisał „Starą baśń”, która rozpoczęła cykl 29 utworów o dziejach Polski. W 1879 roku w Krakowie bardzo hucznie obchodzony był jubileusz pięćdziesięciolecia pracy twórczej Kraszewskiego.