Wspomnienia działaczy kaszubskich

Wspomnienia działaczy kaszubskich - Józef Pawlik

"... to co zebrane jest bardzo interesujące, gdyż pamiętniki napisali ludzie o długim i bogatym życiu (najmłodszy liczy lat pięćdziesiąt, najstarszy siedemdziesiąt siedem). Część pamięta jeszcze okres panowania pruskiego, wszyscy przeżyli okres międzywojenny i lata okupacji, dwóch było więźniami obozu w Stutthofie, jeden obozu w Oranienburgu, trzech znajdowało się na wysiedleniu w Generalnej Gubernatorni, pięciu- na przymusowych robotach, dwóch- wcielonych do armii niemieckiej, pięciu działało w ruchu oporu w ramach Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski" a nadto jeden należał do AK. Nic więc dziwnego,z e uwaga wszystkich pamiętników koncentruje się głównie na przeżyciach z lat okupacji. Pod tym względem pamiętniki stanowią wprost fascynującą lekturę. Są-dodajmy i mocno podkreślmy- bardzo potrzebne społecznie i politycznie, świadczą bowiem o dramatycznej walce ludności kaszubskiej o zachowanie swego bytu narodowego, swej polskości"