Wielka Transformacja

Wielka Transformacja - Michał Kopczyński

Książka o ciekawie, acz zagadkowo brzmiącym tytule Wielka transformacja wpisuje się w dynamicznie rozwijający się w ostatnim ćwierćwieczu nurt historiografii próbujący wykorzystywać kliometrię dla badania zjawisk gospodarczo-społecznych, wcześniej analizowanych przez historiografię tradycyjną. Inną cechą tej nowej gałęzi historiografii jest opozycyjność wobec tradycyjnego ujmowania procesów przemian, w którym eksponowano ich „rewolucyjność”, a więc niepowtarzalność i gwałtowność. Zwolennicy nowego podejścia wskazują przede wszystkim na ciągłość i kontynuację, na wzajemną, wielokierunkową zależność między przemianami dokonującymi się w sektorach produkcyjnych (rolnictwo, przemysł) a procesami społecznymi i demograficznymi (urbanizacja, dekompozycja tradycyjnych struktur społecznych, migracje itd.). Konsekwencją tych przewartościowań jest zanegowanie „rewolucyjności” dokonujących się w przeszłości zmian i zaproponowanie dla ich opisu terminów typu „ewolucja” czy „transformacja”. Użycie w tytule recenzowanej książki określenia „transformacja” wydaje się więc symptomatyczne, choć – z punktu widzenia jej treści – niekoniecznie adekwatne, a po części mylące.