Wiązanka wierszy Owidjusza, 1910 r.

Wiązanka wierszy Owidjusza, 1910 r. - Tadeusz Sinko (opr.)

Wiązanka wierszy Owidjusza z dodatkiem wybranych elegji Tibulla i Propercjusza, wydanie trzecie powiększone z 10 ilustracjami.

Owidiusz, właściwie Publiusz Owidiusz Nazo (łac. Publius Ovidius Naso), niekiedy Publiusz Owidiusz Nazon (ur. 20 marca 43 p.n.e. w Sulmonie, zm. 17 lub 18 n.e. w Tomi) – poeta rzymski, często określany mianem najwybitniejszego elegika starożytności. Należał do młodszego pokolenia pisarzy epoki Augusta, uważany jest – obok Wergiliusza i Horacego – za jedną z najważniejszych postaci w dziejach poezji łacińskiej i europejskiej.

Tradycyjnie uważa się, że umiejętność jasnego i zwięzłego formułowania myśli zawdzięczał Nazo wykształceniu retorycznemu. Potrafił przenieść stosowane do prozy zasady konstruowania artystycznej wypowiedzi – wyrażającej stanowisko, pogląd czy opinię – w formę poetycką. Z retoryki Owidiusz zapożyczył między innymi zestawianie obok siebie tez i antytez, grę dźwięków i znaczeń w krótkich, sąsiadujących ze sobą zdaniach. Te środki służyły mu np. do wzmocnienia stopnia efektywności tragizmu przez nagromadzenie okropności, stopniowanie napięcia i stosowanie hiperbolicznych przejaskrawień.

Krytykiem stylu Owidiusza był Kwintylian. W napisanym pod koniec I wieku Kształceniu mówcy stwierdził, że retoryczne uzdolnienia Owidiusza wyrodziły się w wadę literacką, gdyż nie towarzyszył poecie rozsądek. Kwintylian uważał Owidiusza za poetę manierystycznego, który pisał niezgodnie z regułami i nadużywał puent. Manieryzm Owidiusza podsumował Kwintylian słowami: nimium amator ingenii sui, laudandus tamen in partibus.

Część współczesnych badaczy odrzuca tradycyjną koncepcję retorycznych źródeł stylu Owidiusza. Są oni zdania, że jasność i zwięzłość poezji Nazona wywodzi się z epigramu i była twórczym rozwinięciem tej prostej formy literackiej w oparciu o elementy zapożyczone z elegii wcześniejszych autorów oraz prostych dialogów komediowych z wystawianych w rzymskich teatrach sztuk, zwłaszcza Plauta.