Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława

Wewnętrzne dzieje Polski za Stanisława - Tadeusz Korzon

Tadeusz Korzon (1839-1918), autor tej wyjątkowej pracy, był człowiekiem o niezwykle ciekawym życiu. Zapewne duży wpływ miały na to czasy, w których żył i pracował. Urodził się w Mińsku, był synem Adama sekretarza gubernialnego i Henriety z Łowaszyńskich. Gimnazjum ukończył w miejscu urodzenia, dodatkowo kształcił się na kółkach samokształceniowych, a następnie rozpoczął studia wyższe w Moskwie, gdzie studiował prawo, w latach 1855-1859. Po studiach osiadł w Kownie, odrzucając złożoną mu propozycję pozostania w Moskwie i dalszego kształcenia w kierunku prawniczym. Podjął pracę jako nauczyciel gimnazjalny. Już wtedy rozpoczął działalność społeczną, za którą został skazany na karę aresztu domowego, a następnie na pobyt w odosobnieniu, w klasztorze karmelitów. Wydano też na niego wyrok śmierci, który zamieniono na zsyłkę na Ural. Przebywał w Ufie, a następnie w Orenburgu przez okres pięciu lat. W 1867 r. powrócił na Litwę, skąd został wydalony do Piotrkowa Trybunalskiego. Po dwóch latach osiadł wraz z żoną w Warszawie. Początkowo był to okres bardzo trudny dla jego rodziny, bowiem Korzon miał problemy ze znalezieniem pracy. Zajmował się nauczaniem języka rosyjskiego, wykonywał tłumaczenia, aż wreszcie w 1875 r. rozpoczął wykłady w Szkole Handlowej Leopolda Kronenberga, gdzie wykładał historię powszechną i historię handlu. Pisał też liczne artykuły współpracując z redakcjami wielu czasopism ( Biblioteka Warszawska, Kłosy, Ateneum, Niwa, Kwartalnik Historyczny i in.), oraz artykuły w Wielkiej encyklopedii powszechnej ilustrowanej, której był także członkiem komitetu redakcyjnego. W 1897 r. Korzon objął stanowisko dyrektora biblioteki ordynacji Zamojskich, dzięki temu mógł bardziej poświęcić się pracy naukowej. W tym okresie powstawały jego liczne recenzje, artykuły i podręczniki. Wiele zaangażowania wykazał przygotowując pracęWewnętrzne dzieje Polski za Stanisława Augusta. Było to dzieło wymagające olbrzymiej cierpliwości i pracowitości. Szczególnie zainteresował się autor problemami społecznymi i gospodarczymi tego okresu. Uważał, że mało miejsca do tej pory poświęcono tym zagadnieniom. Dodatkowy bodziec do badania tego okresu stanowiły coraz liczniej pojawiające się antypolskie publikacje obcych autorów, ale też rocznice rozbiorów Polski. Korzon dał tą pracą początek tzw. historycznej szkole warszawskiej. Przedstawiając społeczne i gospodarcze problemy Polski, posłużył się autor bardzo licznymi, znakomicie we wstępie omówionymi źródłami. Podzielił je na źródła literackie i urzędowe, przy czym te ostatnie dodatkowo na druki i rękopisy. Korzon pracował też w oparciu o bogaty materiał pochodzący z licznych archiwów, o których również informuje we wstępie do pracy. Pośród wielu zagadnień szeroko przedstawionych, znalazły się tematy dotyczące analizy gospodarki Polski, obszaru i powierzchni kraju, ludności, grup społecznych i wyznaniowych, rolnictwa i rolników. Wiele miejsca poświęcił problematyce handlu, omówił warunki i politykę handlu zagranicznego, bilanse handlowe (np. Prowincji Litewskiej). Zajął się też zagadnieniem pieniądza w Polsce.