Wawel 1000-2000. Katalog wystawy jubileuszowej. T. I-III - Andrzej (red.) Włodarek
Tom I - Kultura artystyczna dworu królewskiego i katedry. Katedra Krakowska - biskupia, królewska, narodowa, 356 s., 2000 r.
Tom II - Skarby Archidiecezji Krakowskiej, 289 s., 2000 r.
Tom III - Ilustracje, 557 s., 2000 r.
T. I: Kultura artystyczna dworu królewskiego i katedry. Katedra krakowska - biskupia, królewska, narodowa
Trzytomowy katalog wystawy, na której zaprezentowano najznamienitsze kreacje artystyczne powstałe na lub dla Wawelu, przede wszystkim fundacje królewskie, czołowych dostojników dworskich, biskupów krakowskich, pamiątki po najsłynniejszych Polakach. Obszerny, wyczerpujący komentarz historyczno-artystyczny do ponad trzystu starannie wyselekcjonowanych zabytków jest próbą syntezy tego, co w aktywności mieszkańców Wawelu najbardziej wartościowe i trwałe. Poszczególne hasła katalogowe, niejednokrotnie oparte na dotąd nie publikowanych ba-daniach archiwalnych, są małymi monografiami dzieł sztuki, które prze-były długą drogę zanim po kilku stuleciach, na krótko, powróciły na Wawel - miejsce swojego pierwotnego przeznaczenia. Na wiele lat katalog pozostanie jednym z głównych punktów odniesienia dla naukowców zgłębiających historię wzgórza wawelskiego.
T. II: Skarby Archidiecezji Krakowskiej
Redakcja naukowa: J.A. Nowobilski
Tom drugi zawiera reprezentatywny w swej różnorodności wybór dzieł sztuki powstałych w ciągu ostatniego milenium dla kościołów diecezji krakowskiej. Prezentacja najwybitniejszych okazów malarstwa, rzeźby, złotnictwa, tekstyliów, dokumentów pergaminowych, rękopisów iluminowanych i innych, niezwykłych kreacji artystycznych, na co dzień ukrytych w kościelnych skarbcach czy za klasztorną klauzulą - daje badaczom solidną podstawę do dalszych badań.
T. III: Ilustracje
Pierwszy tak obszerny zestaw ilustracji wszystkich dzieł prezentowanych na wystawie, nierzadko nie publikowanych dotąd, a wśród nich fotografie zabytków po kompleksowych zabiegach konserwatorskich. Układ ilustracji w częściach dotyczących wzgórza wawelskiego jest zgodny z problemami tomu pierwszego; natomiast w części poświęconej skarbom Archidiecezji Krakowskiej zastosowano układ systematyczny (malarstwo, rzeźba, itd.).
Wawel 1000-2000 - wystawa jubileuszowa
Wawel to symbol polskich dziejów, pomnik minionej wielkości i chwały, miejsce w którym ogniskuje się historia narodu i państwa. Miejsce szczególne dla narodowej pamięci. Miejsce kształtowania się państwa polskiego. W 1000 roku u grobu św. Wojciecha w Gnieźnie cesarz Otto III przez symboliczny akt wręczenia włóczni Św. Maurycego Bolesławowi Chrobremu, włączył młode księstwo polskie do grona krajów łacińskiej Europy. Włócznia, niezwykłej rangi relikwia, jest do dziś znakiem wielowiekowej świadomości historycznej Polaków.
Jak wynika z badań już w wiekach IX i X znajdowały się tu zabudowania, a tysiąc lat temu stał ufortyfikowany gród. Wzgórze Wawelskie było sercem polskiej państwowości od jej zarania, po zjeździe gnieźnieńskim, stanęła tu również katedra - siedziba biskupstwa krakowskiego. Za czasów panowania Kazimierza Odnowiciela (1039-1058) złożono w Katedrze bezcenne relikwie, m.in. włócznię św. Maurycego, a później także insygnia królewskie. Gdy spoczęły tu relikwie św. Stanisława, katedra stała się miejscem pielgrzymek. Od 1320 roku (koronacja Władysława Łokietka) aż do połowy XVIII wieku odbywały się tu koronacje królów polskich, Wawel stał się także miejscem ich wiecznego spoczynku. Wiek XVI, okres panowania Jagiellonów, to okres największego rozkwitu Wawelu - z tego okresu pochodzą chociażby piękne arrasy. Przeniesienie stolicy Polski do Warszawy, wiążę się z upadkiem Zamku, dalsze dzieje: najazd Szwedów, rozbiory, utworzenie koszar wojskowych w zabytkowych wnętrzach (po 1846 r), wreszcie druga wojna światowa doprowadziły do poważnej dewastacji, chociaż już w XIX wieku przystąpiono do porządkowania i prac konserwatorskich. Jednak Wawel pozostał na zawsze w świadomości Polaków miejscem szczególnym, relikwiarzem pamięci narodowej.
Wawel 1000-2000 to ogromna wystawa, w ramach której w syntetycznym ujęciu pokazane zostały dzieje kultury artystycznej Wzgórza Wawelskiego jako siedziby królewskiej i biskupiej oraz sztuki sakralnej diecezji krakowskiej, która w 2000 roku obchodziła swoje tysiąclecie. Wystawa zaprezentowała rozproszone po całym świecie zabytki: z Warszawy, Londynu, Oxfordu, Florencji, Norymbergii, Monachium, Uppsali, St. Petersburga, Budapesztu, Sztokholmu czy Wiednia.
Wystawa składała się z trzech dopełniających się części, z których dwie były umieszczone na Wzgórzu Wawelskim, a trzecia w Muzeum Archidiecezjalnym. Ekspozycja nie była pełną retrospektywą tysiąclecia dziejów i kultury Wzgórza. Przyjęta formuła pozwoliła zaprezentować widzom momenty świetności, kiedy dzieła sztuki powstałe na Wawelu i dla Wawelu najlepiej wyrażały mocarstwowy program dynastii, dojrzałość gustu i rozmach mecenasowskich poczynań władców, ich prywatne potrzeby intelektualne i duchowe, dążenie biskupów do otoczenia liturgii w królewskiej katedrze najwyższym splendorem.
Kultura artystyczna dworu królewskiego i katedry: cymelia średniowiecznego iluminatorstwa, królewskie rękopisy iluminowane doby jagiellońskiej, gotyckie malarstwo tablicowe, malowane epitafia, pamiątki po królowej Jadwidze, zespół portretów Jagiellonów i Wazów, królewskie klejnoty, paradne militaria królewskie. Szczególne miejsce przewidziano dla kompletu ruchomego wyposażenia Kaplicy Zygmuntowskiej - złotnictwa i tkanin fundacji Zygmunta I, Bony i Anny Jagiellonki.
Katedra krakowska- biskupia, królewska, narodowa: głównym eksponatem była włócznia św. Maurycego - symbol tysiąclecia państwowości i chrześcijaństwa w Polsce; pokazany został również złoty krzyż z diademów książęcych (XII w.) i szereg rzadko wystawianych publicznie precjozów.
Skarby Archidiecezji Krakowskiej: synteza dziejów sztuki diecezji krakowskiej. Zaprezentowano około 250 obiektów, pochodzących z historycznych granic diecezji.
