W poszukiwaniu osobliwości natury ludzkiej

W poszukiwaniu osobliwości natury ludzkiej - Arkadiusz Gut

Prowadząc współcześnie filozoficzne rozważania na temat natury ludzkiej, najczęściej przyjmujemy dwie strategie badawcze. Jedna z nich polega na bezpo­średnim odniesieniu się do rozbudowanych współcześnie badań porównawczych prowadzonych w psychologii, neurologii, kognitywistyce, naukach o życiu i po­kazaniu w zestawieniu z tymi badaniami, na czym polega i w czym ujawnia się zasadnicza odmienność (różnica) między człowiekiem a światem zwierząt. Ducha tej strategii wyraża stwierdzenie M. Hausera: „Moim zdaniem, zresztą, przynaj­mniej niektóre spośród najpoważniejszych problemów związanych z funkcjono­waniem ludzkiego umysłu można rozstrzygnąć wyłącznie poprzez badania nad zwierzętami”1. Druga ze strategii kieruje raczej bezpośrednią uwagę na wybrany rodzaj zdolności ludzkich, wskazując pośrednio, że mają one charakter unikalny niezwykły i prototypowy oraz że ich realizacja wymaga specyficznie ludzkich zdolności kognitywnych, emocjonalnych czy moralnych. Duch tej strategii znajduje swój wyraz w stwierdzeniu D. Dennetta, że „.. .nasze umysły, jedyne jakie znamy na początku, są wzorem, od którego musimy zacząć. Bez zgody na to będziemy tylko mącić sobie w głowie, mówiąc od rzeczy i nawet o tym nie wiedząc”.