Vincenz Stanisław - Na Wysokiej Połoninie, Tom I-IV - Stanisław Vincenz
Zwada - 607 str., 1981 rok.
Prawda Starowieku - 578 str., 1980 rok.
Listy z Nieba - 575 str., 1982 rok.
Barwinkowy wianek - 568 str., 1983 rok.
Poszczególne tomy zawierają podania, pieśni, wierzenia, postaci rzeczywiste i legendarne, przypowieści, eseje etnologiczne z obszaru Huculszczyzny. Cykl jest przykładem literatury dotyczącej konkretnego regionu, mającej jednak walory uniwersalne i poruszającej tematykę historii, trwania i przemijania, natury i kultury. Autor doszukuje się w prostym życiu pasterzy wartości niezniszczonych przez cywilizację.
Kultura ludowa - wg Vincenza - nie jest tylko reliktem wczesnej fazy rozwoju cywilizacji, zawiera nie tylko „uśpione ślady życia dawnego”, lecz także „zapas sił, które dotąd nie znalazły dostępu do kultury świadomej”. Zrozumienie przez naród własnego folkloru pozwala mu poznać samego siebie. Celem, jaki Vincenz stawia przed refleksją humanistyczną i sztuką, jest „przeniknięcie największego misterium: jedności człowieka w różnych kulturach”. W tym sensie „Na wysokiej połoninie” odwołując się do języka, mitologii i symboliki niewielkiej zamkniętej społeczności, otwiera przed czytelnikami perspektywy uniwersalne. Podania, legendy, wierzenia górali huculskich zostały przez Vincenza w znacznej mierze przetworzone i według nowych kryteriów uporządkowane, nie można więc nazywać „Na wysokiej połoninie” traktatem etnograficznym. Dzieło to ma również wyraźny adres polemiczny: kultura nowoczesna, powiada pisarz, „rozkawałkowuje człowieka na kruszyny”. Dzieło Vincenza, zarówno jego część eseistyczna, jak i epicka, stanowi próbę odzyskania owej utraconej jedności. Można uznać tę próbę za udaną lub chybioną, ale nie sposób odmówić Vincenzowi wielkiego talentu literackiego, mądrości, wspaniałego daru dialogu z czytelnikiem. Współistnienie w utworze eposu i powieści, mitu i historii, konwencji baśni i realizmu uwydatnia jego podstawowy temat: spotkanie dawności (starowieku) i nowoczesności. „Na wysokiej połoninie” należy więc do dzieł rozwijających wątki podstawowe dla kultury XX wieku. Twórczość Stanisława Vincenza, a zwłaszcza „Na wysokiej połoninie” jest wielkim świadectwem cywilizacji Europy Wschodniej, gdzie spotykały się liczne narody, religie i wyznania. Cywilizacja ta, częściowo unicestwiona, jest u Vincenza również projektem kulturalnym dla nowych pokoleń. Bez tego dziedzictwa zjednoczona Europa będzie na pewno uboższa, a przede wszystkim uboższa będzie kultura polska. Andrzej Stanisław Kowalczyk.
Stanisław Vincenz (ur. 30 listopada 1888 r. w Słobodzie Rungurskiej, zm. 28 stycznia 1971 r. w Lozannie) – wielki humanista XX wieku, Polak o francuskich korzeniach, filozof, prozaik i eseista, miłośnik Huculszczyzny. Znał 14. języków. Przez całe życie fascynował się sztuką starożytnej Grecji, której śladów dopatrywał się w kulturze Hucułów. Był prekursorem idei integracji europejskiej – przy zachowaniu całej jej różnorodności kulturowej – w atmosferze tolerancji, wzajemnego dialogu wychodzącego ponad podziały etniczne, narodowościowe i religijne. Wybrał Kraków jako miejsce swojego ostatniego spoczynku. Od 1991 r. spoczywa, wraz z żoną Ireną Vincenzową, na krakowskim cmentarzu na Salwatorze.
